ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ. ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : Ο ΦΡΑΝΚΟ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ - Η ΜΑΔΡΙΤΗ ΑΝΘΙΣΤΑΤΑΙ  

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ ΑΜΥΝΕΤΑΙ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΦΤΕΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 : ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΕΣ - ΛΕΓΕΩΝΑ ΚΟΝΔΩΡ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ . Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 : ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7  

ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

     Ο λόγος της ήττας της Ισπανικής Κυβέρνησης δεν  βρίσκεται στην καρδιά και την ψυχή των ανθρώπων. Είχαν λίγες σύντομες αναλαμπές δημοκρατίες και πήραν μια ιδέα του τί αυτό εσήμαινε αυτό για τον αγαπημένο τους τόπο. 

Η καταστροφή προήλθε απ τις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης που προτιμούσαν μια δικτατορική κυβέρνηση παρά την νόμιμα εκλεγμένη που διάλεξε ο λαός”

Εμάνουελ Σίνγουελ (Emanuel Shinwel 1884-1984)

Αγγλος βουλευτής και υπουργός της εργατικής κυβέρνησης μεταξύ 1945-47

 

       Μιγκουέλ Πρίμο ντε Ριβέρα  (Miguel Primo de Rivera)  

Στρατιωτικός από πλούσια οικογένεια γεννήθηκε το 1870 καί υπηρέτησε στίς τότε ισπανικές αποικίες της Κούβα, Μαρόκο και Φιλιππίνες. Μετά το 1917 αναλαμβάνει φρούραρχος στις μεγάλες πόλεις Βαλένθια, Μαδρίτη και Βαρκελώνη. Το 1921 κληρονομεί την περιουσία και τον τίτλο του Μαρκήσιου ντε Εστέλλα.  Το 1923 ο Αλφόνσος 8ος τον βοηθάει να πάρει την αρχή με κίνημα μετά από μία σύντομη και άκαρπη σχεδόν δημοκρατική περίοδο που ονομάστηκε 1η Ισπανική Δημοκρατία αλλά τελείωσε με πολλές δολοφονίες μεταξύ των διαφόρων πολιτικών προσώπων. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Ριβέρα στάθηκε τυχερός κατά το ότι πολλοί τον ανέχτηκαν αδιαμαρτύρητα σαν λύση για να σταματήσουν οι φασαρίες και ο ίδιος ήταν άνθρωπος δράσης. Αρχικά η πολιτική του φάνηκε πολύ ανοικτή σε όλους και ιστορικά ήταν εκείνος που έθεσε τα θεμέλια της μετέπειτα δυνατής γεωργικά Ισπανίας με τα σημαντικά πρωτότυπα αρδευτικά έργα που μετέτρεψαν τον άγονο Νότο σε θεόρατο περιβόλι. Ταυτόχρονα τον ευννόησε η αποχή της Ισπανίας απ τον 1ο ΠΠ και η μετατροπή της σε εργοστάσιο παραγωγής εφοδίων, ενώ σταμάτησε τους αποικιακούς πολέμους στο Μαρόκο που κόστιζαν πολλά στο δημόσιο ταμείο. Η τύχη του τον εγκατέλειψε όταν επέβαλλε ισχυρή φορολογία στους πλουσίους οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν έντονα στον Αλφόνσο και οι επιπτώσεις του κράχ στην Ν Υόρκη. 
Ο Αλφόνσος που αντιμετώπιζε την λαϊκή οργή τον έβαλλε αρχικά να φυλακίσει όλους τους αντιτιθέμενους πολιτικούς αλλά τελικά εξεδείωξε καί τον Ριβέρα  αναζητώντας κάποιον άλλο για δικτάτορα χωρίς να τα καταφέρει, οπότε κι αναγκάστηκε να συρθεί σε εκλογές.  Ο Ριβέρα θα πεθάνει σχεδόν αμέσως μετά στις 16 Μάρτη 1930.   

       

Αλφόνσος 8ος

Ο βασιλιάς που οδήγησε την Ισπανία στην τραγωδία. Νοιάστηκε για να σώσει το δικό του image εκμεταλλευόμενος πολιτικούς και στρατιωτικούς. Στην βασιλεία του άλλαξε 33 φορές πρωθυπουργό ! Δεν είναι παράξενο που στο 1931 δεν βρήκε υποστήριξη απ τον λαό του. Εφυγε λέγοντας ότι τό κανε για να αποφύγει την αιματοχυσία , αλλά ήταν ψέμα. Εφυγε γιατί δεν βρήκε στρατιωτικούς πρόθυμους για μια νέα δικτατορία που να τον διατηρήσει. Οταν ξέσπασε το φρανκικό κίνημα εδήλωσε ‘απλός στρατιώτης του Φράνκο (!)’ κι έστειλε τον γιό του να περάσει τα σύνορα για να συμμετάσχει σαν ηγετική μορφή στο κίνημα  , αλλά ο Μόλα τον εξεδίωξε κακήν κακώς. Είναι σίγουρο ότι δραστηριοποιήθηκε ανάμεσα σε οικονομικούς κύκλους που έστελναν βοήθεια στον Φράνκο μέσω Πορτογαλίας και κάποιοι φιλοβασιλικοί που είχαν πάρει μέρος στο κίνημα προσπάθησαν να εκβιάσουν αργότερα τον Φράνκο να αναγνωρίσει τον Αλφόνσο. Ο Φράνκο εδήλωσε ότι μια τέτοια κίνηση εκείνη την στιγμή δεν ήταν αρεστή στον Χίτλερ και δεν θα διακινδύνευε την πηγή εφοδιασμού του για μια φιλοβασιλική χειρονομία. Ο Αλφόνσος πέθανε εξόριστος στη Ρώμη διαρκούντος του 2ου ΠΠ. Ο εγγονός του είναι ο νυν βασιλιά Χουάν Κάρλος 

 

Νιτσέτο Αλκαλά Θαμόρα (Niceto Alcalα  Zamora)

Γεννήθηκε το 1877 και σπούδασε νομικός, ενεπλάκη στην πολιτική το 1918 και ανεδείχθη σε Υπ Αμύνης. Το 1920 η αποτυχημένη βασιλική εκστρατεία στο Μαρόκο στρέφει εναντίον του τα πυρά του Αλφόνσου που ζητούσε να σώσει επίμονα την δική του αξιοπιστία. Εκτοτε ο Θαμόρα μετατρέπεται σε έντονο αντι-βασιλικό πολιτικό, το 1930 φυλακίζεται για την δράση του κατά  του Αλφόνσου, αλλά το 1931 καλείται απ τη φυλακή να αναλάβει την Προεδρεία της Δημοκρατίας κατά το Γαλλικό πρώτυπο- με δικαίωμα δηλαδή διορισμού της κυβέρνησης. Ο ίδιος έμπειρος πολιτικός αγωνίστηκε απεγνωσμένα να κρατήσει τις ισσοροπίες στην φουρτούνα που ακολούθησε. Δεν εμπιστευόταν την πολιτική απειρία του Αθάνια αλλά δυσπιστούσε και στην CEDA με αποτέλεσμα παρά την εκλογική της νίκη να την ρίξει από κυβέρνηση από αμφιβολλίες στο πρόσωπο του αρχηγού της Ζίλ Ρομπλές . Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει τη θέση του στις εκλογές του 1936 με συμφωνία Αθάνια – Ρομπλές που κι οι δυό τον μισούσαν. Θα αποδειχτεί τραγική μορφή καθώς έζησε με πίκρα την διάλυση της δημοκρατίας για την οποία αγωνίστηκε, πεθαίνοντας αυτοεξόριστος στην Αργεντινή το 1949.
 

 

Ραμόν Σερράνο Σούνιερ (Ramon Serrano Sϊρer - 'El cuρado' )  

Γόνος εύπορης οικογένειας απ τη Σαραγόσσα σπούδασε νομικά και συγγένεψε με την γυναίκα του Φράνκο παντρευόμενος την αδελφή της. Εκτοτε αποιτελεί στενό συνεργάτη του Φράνκο σε οικογενειακά θέματα κατ αρχήν και πολιτικά αργότερα αποβαίνοντας ο περίφημος ‘κουνιάδος’, ο ιθύνων νούς ουσιαστικά του δικτάτορα είτε και ο πραγματικός δημιουργός του ‘φαινομένου’ Φράνκο, του πιό γνωστού στους στενούς του κύκλους ώς " cuρadνsimo ". Κατά το πραξικόπημα ήταν στην Μαδρίτη όπου και τον συνέλαβαν οικογενειακά και τον έκλεισαν στην φυλακή της Μοντέλ απ όπου ήταν δύσκολο να βγείς ζωντανός. Παρόλα αυτά τον εφυγάδευσαν φίλοι του στο εξωτερικό πληρώνοντας όμως με την ζωή τους. Θα επιστρέψει τον Φεβρουάριο του 1937 κι ο Φράνκο του αναθέτει το Υπ Εσωτερικών της κυβέρνησής του, αλλά και το πορτοφόλιο που σχετίζεται με τα οικονομικά του πολέμου και τους πόρους που ενισχύουν την παράταξή του. Το 1940 αναλαμβάνει την εσωτερική οργάνωση της Φάλαγγας που τώρα είναι το μοναδικό κόμμα στην Ισπανία και αμέσως μετά ασχολείται με τις εξωτερικές σχέσεις Ισπανίας-Χιτλερικής Γερμανίας . 
Μετά τον πόλεμο αναλαμβάνει Ανώτατος Δικαστής αλλά ο Φράνκο τον παραιτεί αργότερα για να δείξει στην Δύση ότι κάνει ‘στροφή’ . Ζεί ακόμα , υπέργυρος , στη Μαδρίτη. 

 

Σ/γός  Χοσέ Σανχούρχο (Jose Sanjurjo)  

Γεννήθηκε το 1872 γιός παλιού Καρλιστή οπλαρχηγού. Ανανεδείχθη σε αντιστράτηγο στο Μαρόκο. Επιστρέφοντας στην Ισπανία αναλαμβάνει αρχηγός της Πολιτοφυλακής. Φίλος του Μιγκουέλ Πρίμο ντε Ριβέρα αρνήθηκε στον Αλφόνσο να πάρει τη θέση του εκδειωχθέντα φίλου του λέγοντας στον Αλφόνσο : …να τα μαζεύει και να φύγει. Ο Σανχούρχο δεν σκόπευε να εμπλακεί στα πολιτικά για χάρη των βασιλοφρόνων που του ήταν μισητοί αλλά οι αδέξιοι χειρισμοί του Αθάνια με την υπόθεση των πρόορων συντάξεων που σκόπευαν να τον δειώξουν τον έκανε αποδέκτη αγανάκτισης των συναδέλφων του κι αποτόλμησε το χλιαρό πραξικόπημα του 1932 στο οποίο καλά καλά δεν μιλούσε στην διακύρηξή του ενάντια στη Δημοκρατία. Ουσιαστικός βέβαια υποκινητής ήταν πάντα ο Ε. Μόλα στο πλευρό του. Ο Αθάνια τον καταδίκασε μεν σε θάνατο αλλά τελικά τον εξόρισε, όμως  το 1936 ο Μόλα του ζήτησε να επιστρέφει σαν συμβολικός αρχηγός του νέου κινήματος που είχε ετοιμάσει. Ο θάνατός του αμέσως μετά άφησε ελεύθερη τη θέση του αρχηγού που αργότερα οι κινηματίες έδωσαν στον Φράνκο
Το γεγονός ότι και ο Μόλα αργότερα  πεθανε με ίδιο τρόπο πράγμα που επέτρεψε στον Φράνκο να μην αμφισφητηθεί ποτέ από την ηγεσία του κινήματος άν και δέν ήταν ιδρυτικό μέλος του όντως δημιουργεί υποψίες, που ιστορικά όμως ν είναι δυνατόν να στοιχειοθετηθούν με τα υπάρχοντα δεδομένα

 

Σ/γός  Αιμίλιο Μόλα (Emilio Mola)  (1887-1937)

Ο πραγματικός ηγέτης του πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησης και ηγέτης των Καρλιστών οπαδών . Αξιωματικός με στρατηγική κρίση και πολύ δημοφιλής στους στρατιώτες του σε αντίθεση με τον εξαιρετικά αυστηρό Φράνκο. Επνεε μένεα εναντίον κάθε ιδέας κατακερματισμού της Ισπανίας και εμισούσε βαθειά και τον Αλφόνσο 8ο και τον Αθάνια αργότερα για τους διοικητκούς χειρισμούς τους. Δέχτηκε από ανάγκη να παραχωρήσει την θέση του στον Φράνκο για να πετύχει εξωτερική βοήθεια υπέρ του κινήματος αλλά σίγουρα μισούσε την έπαρση του και θα του αμφισβητούσε την αρχηγία μετά την νίκη. Σκοτώθηκε και αυτός, όπως ο Σανχούρχο σε αεροπορικό δυστύχημα κατά τον πόλεμο. Πολλοί υποψιάστηκαν ότι οι θάνατοι αυτοί που ουσιαστικά εδραίωσαν τον Φράνκο σε ένα κίνημα που ξεκίνησε από άλλους δεν ήταν τυχαίοι, αλλά δεν επέζησαν ιστορικά στοιχεία που να το θεμελιώνουν. 

   

Μανουέλ Αθάνια (Manuel Azaρa)  

Ο Μανουέλ Αθάνια γεννήθηκε στίς 10/1/1880 από εύπορη οικογένεια. Σπούδασε νομικά και το 1910 είναι υπάλληλος του Υπ Δικαιοσύνης. Μεταξύ 1918 και 1923 κατεβαίνει υποψήφιος σε τοπικές εκλογές στο Τολέδο, αλλά δεν εκλέγεται ποτέ. Εκτοτε ασχολείται με πολιτική αρθρογραφία και λογοτεχνία ανοίγοντας δική του εφημερίδα. Το βιβλίο του ‘Ο κήπος των μοναχών’ είναι γεμάτο αντι-εκκλησιαστικό πάθος. Το 1925 ιδρύει δικό του κόμμα τη Δημοκρατική Δράση (Accion Republicana) .  Το 1926 κερδίζει το εθνικό βραβείο λογοτεχνίας και μετά την θέση του προέδρου της λογοτεχνικής λέσχης ‘Αθήναιον’, έτσι γίνεται γνωστός λογοτεχνικά αλλά παραμένει άγνωστος πολιτικά ώσπου το 1931 αναμειγνύεται στην άτυπη ομάδα πολιτικών που οδηγούν κυρίως ο πολιτικός Αλκαλά Θαμόρα και ο Ιντ. Πριέτο με σκοπό να προωθήσουν μια δημοκρατία μετά την αναμενόμενη παραίτηση του βασιλιά. Μετέχει στην νέα κυβέρνηση σάν υπουργός αλλά διακρίνεται κυρίως από την τάση του να συγκεντρώσει όλη του την προσπάθεια ενάντια στην εκκλησία και τον στρατό ενώ σκεπτόταν να καταργήσει ακόμα και την χωροφυλακή. 

Η πολιτική του είναι ασαφής, προκαλεί σύγχιση και  κερδίζει περισσότερους εχθρούς απ όσο κάνει φίλους. Ευθύνεται για το τραγικό γεγονός που στοίχισε την ζωή se αναρχικούς διαδηλωτές : όταν η αστυνομία τον ρώτησε τι να κάνει σε μιά συγκεκριμένη ένοπλη εξέγερση, απάντησε ‘Δεν θέλω συλληφθέντες…’ . Η ερμηνεία της αστυνομίας ήταν …κυριολεκτική και τους εξόντωσαν όλους, αλλά είναι αλήθεια ότι η μάλλον φιλοσοφικού τύπου απάντηση σε μία τέτοια στιγμή αποδείκνυε ότι ήταν περισσότερο λογοτέχνης καί καθόλου πολιτικός.  Σύντομα προκαλεί την απέχθεια του Προέδρου της Δημοκρατίας Αλκαλά Θαμόρα που σκέφτεται να τον παραιτήσει, αλλά το εκδηλωθέν πραξικόπημα των Καρλιστών Σανχούρχο-Μόλα,το 1932, που απέτυχε, του προσδίδει ξαφνικά το κύρος του πολιτικό που ‘πάταξε’ τους στρατιωτικούς. Το 1933 θεωρείται ο “ισχυρός’ πολιτικός άνδρας της Ισπανίας αλλά το 1934 το κόμμα του χάνει στις τοπικές δημοτικές εκλογές , ο Θαμόρα τον παύει και ακολουθούν άλλες  που κερδίζει η αντίπαλή του παράταξη, ένα μείγμα κομμάτων με πρώτο το κόμμα της CEDA που αντιπροσωπεύει την Εκκλησία στη Βουλή. Το 1936 ο επιφυλακτικός Θαμόρα καταργεί μετά από ένα σάλο αντιπαλοτήτων και τον νέο πρωθυπουργό κάνοντας εκλογές για να δώσει τον λόγο στον λαό. Η ανάγκη για μια μεγαλύτερη συσπείρωση όλων των δυνάμεων που αντίκεινται στην CEDA η οποία φαίνεται να πλησιάζει την εκλογική νίκη, απαιτεί ένα ηγέτη που να συμβολίζει μία κοινή γραμμή μεταξύ των Σοσιαλιστών, Κομμουνιστών, Αναρχικών και Κεντροαριστερών, ανύπαρκτη ώς τότε. Ελλείψει άλλου τα συμβαλλόμενα μέρη προτεινουν τον Αθάνια.. Στις εκλογές του 1936 τα ποσοστά είναι αρκετά μοιρασμένα, αλλά το πλειοψηφικό σύστημα ευννοεί το Λαϊκό Μέτωπο, o Αθάνια δειώχνει τον Θαμόρα και μπαίνει αυτός Πρόεδρος Δημοκρατίας. Το νέο πραξικόπημα όμως τον δοκιμάζει αφάνταστα, προτιμάει να παραιτηθεί αλλά τον πείθουν να μείνει σαν ένα σύμβολο αντίστασης. Ο ίδιος νοιώθει χαμένος κι έτσι θα παραμείνει ώς το τέλος , συρρόμενος και αγώμενος απ τις καταστάσεις κι υπογράφοντας διατάγματα ανάλογα με την υπόδειξη άλλων. Αναγκάζεται να ρίξει τον φίλο του Χιράλ για να προωθήσει τον Καμπαλλέρο στην πρωθυπουργία παρόλο που τον φθονεί κι όταν το απαιτούν οι Ρώσοι τον ρίχνει για να τη δώσει στον Νεγκρίν, που δεν εμπιστεύεται. Ο ίδιος ομολογεί ότι δεν ελπίζει σε νίκη. Πρίν το τέλος της Κυβέρνησης άγεται πάλι απ τον μετριοπαθή Μ. Μπάρριο σε ένα αντι-κομμουνιστικό κίνημα κατά του Νεγκρίν για να εξευμενιστεί ο Φράνκο που είναι ‘προ των πυλών’. Ο Αθάνια τελικά δραπετεύει στη Γαλλία, συμβολίζει την Ισπανική Δημοκρατία έστω κι εξόριστος μέχρι που στις 27 Φεβρ 1939, ο άγγλος πρωθυπουργός Τσάμπερλαιν αναγνωρίζει επίσημα σαν κυβέρνηση τον Φράνκο. Ο Αθάνια πεθαίνει στο Μωντομπάν της Γαλλίας στις 3 Νοεμβ 1940 ενώ η Γαλλία ήδη υποκύπτει στον Χίτλερ. Πάντως εγγράφεται στο ενεργητικό του ότι σε λόγο που εβγαλε στις 18 Ιουλίου 1937, κατηγόρησε ανοικτά και ξάστερα το πολιτικό παιχνίδι των Αγγλο-Γάλλων και Γερμανο-Ιταλών σε βάρος της Ισπανίας σαν το πραγματικό αίτιο του πολέμου, πράγμα που κανένας άλλος πολιτικός στην Ισπανία δεν βγήκε να το πεί με τέτοια ευθύτητα. Τα λόγια του αυτά αποτελούν πλέον ιστορικό ‘απόφθεγμα’  : “  Οι ξένες δυνάμεις που εισβάλλουν στη χώρα μας ήρθαν για τα μεταλλεία μας, για τα λιμάνια μας, για τα Στενά ( του Γιλβραλτάρ ) , τις ναυτικές μας βάσεις σε Ατλαντικό και Μεσόγειο. Με ποιό σκοπό ; Ρωτήστε τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις πού έχουν εδώ και δεκατίες βάλει στόχο την Ισπανία. Να ποιά είναι τα αίτια ! “ 

Χουάν Νεγκρίν (Juan Negrin)

Γεννήθηκε στις Λας Πάλμας το 1984. Από πολύ πλούσια οικογένεια αφιερώθηκε σε μακροχρόνιες σπουδές στο εξωτερικό και αναδείχθηκε σε καθηγητής της φυσιολογίας και πρύτανης του πανεπιστημίου στη Μαδρίτη όπου ένα μεγάλο μέρος απ τα ποσά που ξοδεύτηκαν στις έρευνες προέρχονταν απ την προσωπική του περιουσία. Το 1929 ανακατεύτηκε με την πολιτική , παρατάχθηκε με την αντιβασιλική ομάδα και εκλέχτηκε βουλευτής των Σοσιαλιστών το 1931,32,33 και 36. Τον καιρό του πολέμου υποστήριξε με θέρμη την ένοπλη αντίσταση και συνεπώς την πλήρη συνεργασία με τους Ρώσους οι οποίοι τον έκριναν έτσι πιο κατάλληλο για αντικαταστάτη του Καμπαλλέρο. Ηταν όμως μια πολύ άσχημη στιγμή για τους Δημοκρατικούς : οι Ρώσοι ζητούσαν πλήρη υποταγή της Κυβέρνησης στην Μόσχα και ο Νεγκρίν συνέδεσε μοιραία αυτή την περίοδο με το όνομά του. Οι σταλινικοί πράκτορες και η NKVD σκότωσαν πολλούς αντιφρονούντες μέσα απ τις τάξεις των Δημοκρατικών κατά την πρωθυπουργία του ενώ το στρατιωτικό επιτελείο αναλαμβάνουν κομμουνιστές αξιωματικοί. 

Το 1938 κι ενώ το τέλος πλησίαζε έκανε τα πάντα για να εκμεταλλευτεί την απειλή του Χίτλερ και να πετύχει βοήθεια από Αγγλους, Αμερικανούς και Γάλλους οι οποίοι ωστόσο – και κυρίως οι Αγγλοι – πίστευαν πως η υπόθεση της Ισπανίας έπρεπε να κλείνει το ταχύτερο για να μην περιπλέξει το  δικό τους διπλωματικό παιχνίδι, προφανώς με νίκη του Φράνκο. Προδομένος απ όλους αναγκάζεται να αυτοεξοριστεί στην Γαλλία κι αργότερα στις ΗΠΑ προσπαθώντας μάταια να αντιπροσωπεύσει την Δημοκρατική Ισπανία κι ενώ ήλπιζε πως τουλάχιστον μετά τον 2o ΠΠ οι ‘Δυτικές Δημοκρατίες’ δεν θα ανέχονταν την δικτατορία του Φράνκο. Το 1946 όμως αναγκάστηκε να καταλάβει την αλήθεια και εγκατέλειψε τον αγώνα , αποτραβήχτηκε στο Παρίσι όπου και πέθανε το 1956.

 

Φρανσίσκο Λάργκο Καμπαλλέρο (Francisco Largo Caballero )

Γεννήθηκε το 1869, ξεκίνησε εργατόπαιδο σοβατζής κι έγινε μέλος του μεγαλύτερου ισπανικού συνδικάτου UGT και μέλος του σοσιαλιστικού ισπανικού κόμματος (PSOE=Partido Socialista et Ombrero d’ Espana), αναδεικνυόμενος τελικά σε ηγέτη του UGT. Το 1917 παίρνει μέρος σε μεγάλη απεργία μαζί με τον Μ. Μπάρριο και φυλακίζεται. Το 1923 έκλεισε εργατική ειρήνη με τον Ριβέρα, ενώ δέχεται ύβρεις από τον σοσιαλιστή βουλευτή Ιντ. Πριέτο ότι είναι άφρων,  το 1931 αναλαμβάνει Υπ Εργασίας στην Δημοκρατική Κυβέρνηση, αλλά μετά το 1934 υποστήριξε ότι το PSOE έπρεπε να αναλλάβει ,κατά τα πρώτυπα Λένιν, την αρχή με κάθε μέσο δίνοντας ένα τόνο ‘επαναστατικού προλεταριασμού’ που όμως δεν τον πίστευε. Το Σεπτέμβριο 1936 αναλαμβάνει πρωθυπουργός της εμπόλεμης πιά κυβέρνησης με σκοπό να την οδηγήσει στην νίκη. Διαπράττει το σφάλμα να παρατήσει την Μαδρίτη την ώρα του μεγάλου αγώνα της όταν αντιστέκεται σθεναρά στην επίθεση Φράνκο, μεταφέροντας την έδρα στην Βαλένθια. 
Οι συνεργάτες του τον βρίσκουν πιό πολύ ‘συνδικαλιστή’ παρά πολιτικό. Η ανοργανωσιά στη πτώση  της Μάλαγα απέδειξε ότι πολλά έλειπαν από την κυβέρνηση Καμπαλλέρο για να σταθεί στις απαιτήσεις ενός πολέμου.  Στην συνέχεια ανθίσταται συνεχώς στην μόνιμη διείσδυση κομμουνιστών σε κάθε αρχή που είναι αποτέλεσμα της αποκλειστικής στρατιωτικής βοήθειας που δέχεται απ την  Ρωσία. Οι Ρώσοι και τυπικά ο Αθάνια τον  κρίνουν ’ανεπαρκή’ και τον παραιτούν  από κάθε πολιτική δράση το 1937. Καταφεύγει στη Γαλλία, συλλαμβάνεται όμως στην κατοχή από γερμανούς κι εξορίζεται στο Νταχάου. Επέζησε του πολέμου, επιστρέφοντας στο Παρίσι όπου και πέθανε το 1946. 

 

Ινταλέθιο Πριέτο (Indalecio Prieto)  

Γεννήθηκε στο Μπιλμάο στις 30 Απριλ 1883. Από πάμπτωχη οικογένεια επέζησε πουλώντας εφημερίδες. Το 1899 εγγράφεται στο σοσιαλιστικό κόμμα (PSOE), το 1911 γίνεται εκδότης εφημερίδας και είναι ο πρώτος ποτέ βουλευτής του κόμματός του στην Βουλή. Στον 1o ΠΠ μπήκε αρχηγός μιας μεγάλης απεργίας που ζητούσε κοινοβουλευτική δημοκρατία και εργατικά δικαιώματα κι εκεί για πρώτη φορά αναδείχτηκε σε ισχυρό αντίπαλο του συναδέλφου του Καμπαλλέρο με τον οποίο διαφωνούσε. Ο Καμπαλλέρο φυλακίζεται, ο Πριέτο δραπετεύει στη Γαλλία. Ο Καμπαλλέρο στη συνέχεια συνεργάζεται με τον δικτάτορα ντε Ριβέρα ο οποίος μετατρέπει το συνδικάτο UGT του Καμπαλλέρο στο μόνο νόμιμο στην Ισπανία , καταργώντας το αντίστοιχο αναρχικο CNT, προσφέροντας μάλιστα στον Καμπαλλέρο θέση στο Συμβούλιο του Κράτους. Τότε ο Πριέτο βρίζει προδότη τον Καμπαλλέρο και είναι κατά του ντε  Ριβέρα. Το 1930 είναι ο κύριος μοχλός που μαζεύει τους πολιτικούς που θα διαδεχτούν την πτώση της βασιλείας και στην κυβέρνηση Θαμόρα αναλαμβάνει Υπ Οικονομικών. Η τύχη το θέλησε να συνεχίσει και επεκτείνει το αρδευτικό έργο που είχε ξεκινήσει ο ντε Ριβέρα και να δημιουργήσει ένα εκτεταμένο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. 
Τα έργα αυτά εθεμελίωσαν στην ουσία τις βάσεις της σημερινής οικονομίας της Ισπανίας. Στην κυβέρνηση Λαϊκού Μετώπου όλοι αναμένουν ότι θα γίνει πρωθυπουργός αλλά ο Αθάνια τον κρατάει μακρυά, θεωρώντας τον ‘δεξιάς απόκλισης’.  Τελικά υποστηρίζει την υποψηφιότητα του Καμπαλλέρο στην πρωθυπουργία κατά τον πόλεμο και ο ίδιος αναλαμβάνει το Υπ Ναυτικού κι Αεροπορίας. Μετά την πτώση Καμπαλλέρο συνεχίζει Υπ Αμυνας στην κυβέρνηση Νεγκρίν και ηγείται του σοσιαλιστικού κόμματος. Η κομμουνιστική επιρροή επί Νεγκρίν κάνει μέλη του  σοσιαλιστικού κόματος να το εγκαταλείψουν μαζικά υπέρ του κομμουνιστικού, όταν εκείνος διαμαρτύρεται ο Νεγκρίν τον δειώχνει τον Απρίλιο του 1938.  Μετά τον πόλεμο καταφεύγει στο Μεξικό και πεθαίνει στις 11 Φεβρ 1962. Μερικοί έκριναν ότι η διαρκής αντιπαλότητά του με τον Καμπαλλέρο επέδρασε αρνητικά στην δημοκρατική Ισπανία αλλά του αναγνωρίζουν εξαιρετική εργατικότητα και δυναμικότητα στα καθήκοντά του. 

   

Χοσέ Μαρία Ζίλ Ρομπλές (Jose Maria Gil Robles)  

Γεννήθηκε στην Σαλαμάνκα το 1898 και μετά το πανεπιστήμιο ασχολείται με την έκδοση της Εκκλησιαστικής Καθημερινής εφημερίδας ‘ Ο Διάλογος’. Αναμείχτηκε στην πολιτική σαν μέλος του μικρού Λαϊκού Κόματος.  Υπήρξε υποστηρικτής του Ριβέρα μεταξύ 1923-30. Το 1933 ηγείται της CEDA που συνενώνει πολλά μικρά κόματα που ανθίστανται στον Αθάνια αλλά εκπροσωπεί κυρίως την Εκκλησία. Παρά την νίκη του ο Πρόεδρος Θαμόρα δεν τον ονομάζει πρωθυπουργό γιατί δεν τον εκτιμά σαν πολιτικό, αλλά αναλαμβάνει ωστόσο το Υπ Αμύνης. Ο Ρομπλές συνετάχθη με τον Φράνκο αλλά εκείνος με την σειρά του το 1937 ανακοινώνει ότι στη νέα Ισπανία δεν θα υπάρχουν κόματα και η CEDA διαλύεται. Στην λήξη του πολέμου αναγκάζεται σε αυτο-εξορία, καθώς ο Φράνκο δεν θέλει κανένα πολιτικό πρόσωπο με επιρροή στην Ισπανία. Ωστόσο το 1960 τον αφήνει να επιστρέψει και ιδρύει το Ισπανικό Χριστιανο-Δημοκρατικό κόμα χωρίς όμως ουσιαστική δράση. Ο Ρομπλές θα πεθάνει το 1980.     

Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα (Jose Antonio Primo de Rivera)  

Γιός του Μιγκουέλ Πρίμο ντε Ριβέρα γεννήθηκε το 1903. Νεαρός δικηγόρος συνετάχθη με την πολιτική του πατέρα του βγάζοντας λόγους υπέρ του, εξέδιδε μάλιστα την εφημερίδα ‘Ο Φασίστας’. Το 1931 του την κλείνουν αλλά συνεχίζει τη δράση του στο περιοδικό ‘ABC’ . Το 1930 ιδρύει το κόμα της ‘Φάλαγγας’ με πρότυπο τον Μουσσολίνι και με νεολαία ντυμένη με στολή σε παρόμοιο στύλ, κερδίζοντας μάλιστα και βουλευτική έδρα. Η ιδεολογία του είναι η μόνη που διατυπώνεται σαν τέτοια, ενάντια στην Δημοκρατία, υπέρ στην ‘πεφωτισμένη δικτατορία’ και φραστικά να περιέχει και κάποια κοινωνιυκά μυνήματα. Θεωρεί μεγαλύτερο εχθρό την αναρχία. Δεν έχει σχέση με την ομάδα Μόλα και καμμία με τον Φράνκο. Στις εκλογές του 1936 χάνει όλη του την αντιπροσώπευση στην Βουλή. Οταν συνελήφθη και φυλακίστηκε για κατοχή όπλων κατά την περίοδο της κρίσης φάνηκε ότι δεν επρόκειτο ποτέ να ξανακουστεί πιά το όνομά του
Η διαμάχη ωστόσο Μαδρίτης και της νεόκοπης αναρχικής Καταλανικής κυβέρνησης οδήγησε την τελευταία σε παράνομη, άνευ άδειας του Υπ Δικαιοσύνης, εκτέλεσή του τον Νοέμβρη του 1936. Η Μαδρίτη επέμενε ότι δεν είχε σχετικό κατηγορητήριο και δεν είχε δικαστεί, οι Καταλανοί επέμεναν ότι στον τόπο τους κάναν αυτοί ό,τι θέλαν. Ακολουθεί δίκη άνευ ακροατηρίου και συνηγόρων. Εκτοτε οι οπαδοί του συμμετέχουν ενεργά σαν σώμα στις φρανκικές δυνάμεις και αργότερα ο Φράνκο που δεν ασχολήθηκε ποτέ μαζί του αυτοαποκυρύχτηκε ιδεολογικός ‘διάδοχός’ του ενσωματώνοντας στη Φάλαγγα κυρίως τους Καρλιστές μαχητές και άλλα άτομα που τον ακολουθούσαν. Ο ίδιος ο Φράνκο πρίν ακόμα ο πόλεμος τελειώσει εξορίζει τον στρατιωτικό αρχηγό της Φάλαγγας και οι αρχικοί οπαδοί της υποβιβάζονται σε βοηθητικά νοσηλευτικά και σητιστικά σώματα με ‘οδηγό’ την χήρα του Αντόνιο.         

 

Σ/γός  Χόρχε Βαρέλα (Jorge Varela)

Ξεκίνησε τη στρατιωτική καρριέρα του σαν εθελοντής οπλίτης στον στρατό το 1909 κι υπηρέτησε στην Αφρική μαχόμενος τους μαροκινούς επί 3ετία. Προβιβαζεται σε λοχία, προθωυμοποιείται να μπεί στην στρατιωτική ακαδημία και τελειώνει ανθυπολοχαγός το 1915. Μεταξύ 1920-22 διακρίνεται σε μάχες στο Μαρόκο και παρασημοφορείται απ τον Αλφόνσο 8ο. Το 1930 είναι ταξίαρχος πρποβιβασθείς επ αγανδραγαθία. Σαν  μοναρχικός δέχεται πρόθυμα να συμμετέχει στο αποτυχημένο πραξικόπημα του Σανχούρχο το 1932, φυλακίστηκε στην Σεβίλλη και Γκουανταλαχάρα αλλά το 1933 αποφυλακίζεται μαζί με όλους τους πολιτικούς κρατουμένους. Το 1936 μετέχει και πάλι στο πραξικόπημα του Μόλα κι είναι αυτός που κύρια τον επίεσε να δεχτεί τον Φράνκο στην ομάδα των κινηματιών. Θα είναι ο διοικητής που δεν έλειψε από κανένα μέτωπο στον εμφύλιο, ο κύριος ηγέτης στη μάχη που υλοποιεί τις αποφάσεις του Φράνκο. Το 1939 μετά την νίκη ο Φράνκο τον προβιβάζει σε στρατηγό και τοποθετεί Υπ Αμυνας. Το 1944 έπεσε θύμα βομβιστικής απόπειρας στα γραφεία της Φάλαγγας οπότε αποφάσισε να παραιτηθεί και να αναλάβει πολιτικός διοικητής του Μαρόκου. Θα πεθάνει αρχιστράτηγος το 1952  

 

Σ/γός Κέϊπο ντε Λιάνο (Gonzalo Qeuipo de LLano)
Η πιό παράδοξη προσωπικότητα της ‘Χούντας’ των κινηματιών. Συνομότησε εναντίον του βασιλιά Αλφόνσου, εναντίον του δικτάτορα Ριβέρα και τελικά εναντίον της ίδιας της Δημοκρατίας ! Είχε μια πολυτελή λιμουζίνα για την οποία έλεγε γελόντας ότι είχε κάνει 70.000 χμ ‘συνομοσίας’. Από ‘Στρατηγός της Δημοκρατίας’ και διοικητής του 1ου σώματος , η φρουρά της πρωτεύουσας , αναδείχτηκε στον πιό πιστό ακόλουθο του Φράνκο κι έδρασε με μεγάλη ικανότητα σε όλες τις κρίσιμες στιγμές του κινήματος για να μπορέσει να επιβληθεί. Ηταν διάσημος φαφλατάς και ‘μεγάλο στόμα’ μέσω του οποίου πιθανόν διέρρευσαν πληροφορίες για το κίνημα που όμως βλακωδώς απέρριψε ο Αθάνια. Το ίδιο στόμα θα καταντήσει ο ‘spokesman’ του νέου φρανκικού καθεστώτος και θα εγκαινιάσει πρώτος την συστηματική πλύση εγκεφάλου μέσω των τότε ΜΜΕ - το ραδιόφωνο. Θεωρητικά ήταν διοικητής του Νότιου μετώπου των επιχειρήσεων σε όλη την διάρκεια του πολέμου. Η πραγματική του συμβολή ωστόσο ήταν οικονομική : χρησιμοποιώντας το ίδιο καλά την τρομοκρατία και την γοητεία  εξασφάλισε την συνεχή γεωργική παραγωγή του Νότου και την συντήρηση φτηνών εξαγωγών εξασφαλίζοντας την αξιοπιστία του νέου καθεστώτος στο εξωτερικό την ώρα που η κυβερνητική παράταξη είδε το νόμισμά της να καταντάει χαρτί χωρίς αντίκρυσμα. Πρέπει να ήταν ο άνθρωπος που υπόγραψε την θανατική καταδίκη του ποιητή Λόρκα.

 

Σ/γός Χουάν Γιαχέ (Juan Yaguι)
Συμμαθητής του Φράνκο απ τη στρατιωτική σχολή με παράλληλες πορείες στην καριέρα τους , ήταν  εκείνος που επέμεινε επανειλημένα να τον συμπεριλάβουν στην ‘Χούντα’. Χωρίς αυτόν ο Φράνκο ιστορικά δεν θα υπήρχε. Κατά την πορεία κατά της Μαδρίτης , ο Γιαχέ προπαγανδίζει συνεχώς υπέρ του Φράνκο στους στρατιώτες και τους τον επιβάλλει σα ‘χαρισματικό’ ηγέτη του στρατού και αναδεικνύεται το δεξί του χέρι στο μέτωπο μαζί με τον Βαρέλα. Αναλαμβάνει την αρχηγία του στρατού που δρά στην Καταλονία αλλά ξαφνικά το 1938 αμφισβητεί την παντοδυναμία του ‘Καυντίλιο’ βγάζοντας λόγους στον στρατό εναντίον του ‘ειδώλου’ που προβάλλουν οι νεοφαλαγγίτες. Ο Φράνκο τον παραμερίζει , αλλά σε λίγες μέρες οι κυβερνητικοί επιτίθενται στον Εβρο και αιφνιδιάζουν άσχημα και τον Φράνκο και τον Γιαχέ. Ο Φράνκο που είναι μακρυά από εκεί τον ανακαλεί στη διοίκιση. Εκτοτε οι σχέσεις τους εξομαλύνονται κι αργότερα αναλαμβάνει επιθεωρητής του στρατού. Ο υπηρέτης του τον χαρακτήρισε σαν ένα ματαιόδοξο που κρέμαγε στη νυχτικιά του τα παράσημα και κοιμόνταν μαζί τους.

 

Σ/γός  Χοσέ Μιάχα (Josι Miaja)  

Γεννήθηκε το 1878. Αφησε τις σπουδές του για να γίνει στρατιωτικός. Υπηρέτησε στο Μαρόκο αλλά είχε αργή εξέλλιξη και μόλις το 1936 απο ταγματάρηχς οδηγήθηκε στον βαθμό του ταξίαρχου θεωρούμενος σίγουρα πιστός  στην κυβέρνηση. Η μοίρα τον έφερε στην ηγεσία της αμυνόμενης Μαδρίτης όταν ο Καμπαλλέρο την εγκατέλειψε για τη Βαλένθια, πιθανόν ελλείψει άλλης επιλογής με τον Σ/χη Βισέντε Ρόχο σαν επιτελάρχη του. Ο Μιάχα αμέσως τότε ενεγράφη στο κομμουνιστικό κόμα και έκτοτε απολάμβανε της εμπιστοσύνης των ρώσων στρατιωτικών συμβούλων. Κατά την πολιορκία δεν εδιακρίθη ούτε για τη γενναιότητά του ούτε για την στρατηγική του, απλά εξέπεμπε πομπώδη λόγια στους αμυνόμενους που μάλλον δεν τον εκτιμούσαν . Η εμφάνιση των Διεθνών Ταξιαρχειών με το 11o τάγμα του ρωσο-ρουμάνου Εμιλ Κλέμπερ και το τάγμα Τέλμαν γερμανών κομμουνιστών ανέβασε πολύ καλλιτερα το ηθικό τους. Λέγεται ότι ήταν δική του η πρωτοβουλία για την εκτέλεση των 1000 αιχμαλώτων στην Τορεχόν που έγινε απο στρατιωτικούς χωρίς διαταγή της κυβέρνησης. Στο τέλος της πολιορκίας οι παρόμοιες εκτελεσεις στην Μαδρίτη φτάσαν τις 12.000 .Ηγήθηκε μιας αντεπίθεσης στα ΒΔ με σκοπό να ενώσει την Μαδρίτη με τους Βάσκους που απότυχε, αλλά θεωρείται νικητής της μάχης στη Γκουανταλαχάρα (8 Μαρτ 1937) αν κι αυτό έγινε χάρις στα ρώσικα τάνκς. Λίγο πρίν την τελική πτώση δέχτηκε να αποστατήσει απ το κομμουνιστικό κόμα για να ρίξει το φιλορωσικό επιτελείο της κυβέρνησης Νεγκρίν. Υπήρξε σύμβολο ανικανότητας        

 

Ντολόρες Ιμπαρρούρι (Ibαrruri , Gσmez   Isidora , Dolores  )  , ‘La pasionaria’

Γενήθηκε σε μια πολυμελή πολύ φτωχιά οικογένεια ανθρακωρύχων. Απ τα 15 της έφυγε να εργαστεί σαν υπηρέτρια και το 1918 αρθρογραφεί σε τοπικό συνδικαλιστικό φυλλάδιο. Παντρεύεται και κάνει 6 παιδιά , τα 2 θα πεθάνουν από ανέχεια κι ασθένειες. Το 1930 παίρνει μέρος στην πολιτική και το 1936 είναι βουλευτίνα των κομουνιστών. Πάνω απ όλα είναι παθιασμένη ομιλήτρια και στο ξέσπασμα του κινήματος αυτή , με τα λόγια της , στρέφει τους στρατιώτες  της Μαδρίτης μακρυά απ τις διαταγές των στασιαστών αξιωματικών τους. Στην συνέχεια εμψυχώνει τα αρχικά φοβισμένα πλήθη που πολιορκούνται. Αν και το σύνθημα No Pasaran ανήκει ιστορικά στους γάλλους υπερασπιστές του Βερντέν το 1914 (Ils ne passeront pas) , ωστόσο είναι εκείνη που θα το κάνει παγκόσμιο σύνθημα κι ισοδύναμομε την αντιστεκόμενη Μαδρίτη. Αντίθετα είναι δικό της , το παρακάτω :

« Είναι καλλίτερα να πεθαίνεις όρθιος , παρά να ζείς γονατιστός «

 Ντυμένη με τα μαύρα, η όψη της επί χρόνια θα  θυμίζει τον αντιφασιστικό αγώνα πολύ μετά το τέλος του πολέμου κι ακόμα μετά τον θάνατο του Φράνκο που επέστρεψε στη Μαδρίτη και τιμητικά ξανακάθησε στα έδρανα της Βουλής : Η ιστορία έχει τον τρόπο να εκδικείται. 

 

Μπουεναβεντούρα Ντουρρούτι (Buenaventura Durruti)

Αν η αναρχία έγινε μια φορά αρχή , αυτή ήταν στην εμφύλια Ισπανία , στην Αραγόνα και ιστορικός ηγέτης της παραμένει ο Ντουρρούτι. Ηταν μια μορφή γένημα θρέμα της κοινωνικής αδικίας του τέλους του 19ου αιώνα , πονεμένη , οργισμένη και αντιφατική. Γενήθηκε στην Λεόν το 1896 και ξεκίνησε μαθητευόμενος μηχανικός όπου ήδη στα 19 του χρόνια είναι συνδικαλιστής μέλος του UGT. Στα 1917 παίρνει μέρος στην μεγάλη απεργία που τελειώνει με ανθρωποκυνηγητό , 70 νεκρούς και 2000 φυλακισμένους, κι αυτοεξορίζεται στη Γαλλία. Επιστρέφει το 1919 κι εγγράφεται στο CNT αλλά και πάλι καταδιώκεται απ την αστυνομία. Περνάει στην παρανομία και συνεχίζει μια σειρά κλοπών τραπεζών όπου τα χρήματα διατίθενται για να επιζήσουν οι οικογένειες των πάμφτωχων φυλακισμένων συναδέλφων του. Αλλά αυτός ο χαρακτήρας ‘Ρομπέν των Δασών’ καταντάει σκληρός μέσα σε μια σκληρή κοινωνία. Το 1931 εγκαθίσταται στη Βαρκελώνη κι εγγράφεται στα FAI , την μιλίτσια των Αναρχικών , που αποτελούν οι πρώην φυλακισμένοι σύντροφοί του στους οποίους επιβάλλει σιδερένια πειθαρχία.  Εχοντας μέσα του ξεκαθαρισμένο το τι κοινωνικά είναι γι αυτόν σωστό , διαφοροποιείται απ την κυβέρνηση στη Μαδρίτη , ανακηρρύσει μια ανεξάρτητη Αραγονία κι επιβάλλει το δικό του καθεστώς : πρόκειται για μια απόλυτη αταξική κοινωνία αλλά όπου οι χωρικοί καταντούν υποχρεωτικά οι αιώνιοι σκλάβοι της γής που η ανάγκη του πολέμου υποχρεώνει σε αδιάκοπη εργασία ελάχιστα αμοιβόμενη. Ο κόσμος τον θεωρεί τύρρανο κι εκείνος δεν νοιώθει την ανάγκη να δίνει εξηγήσεις , απλά απαιτεί υπακοή. Οταν η Μαδρίτη του ζητά να ενταχθεί στις στρατιωτικές δυνάμεις της Δημοκρατίας , αντιδρά : οι αναρχικοί είναι εχθροί των κομουνιστών που ορίζουν το επιτελείο , η ιδέα της υπαγωγής σε μια ανώτερη αρχή αντιβαίνει στην νοοτροπία του. Μαδρίτη και Ντουρρούτι βρίσκονται σε άσχημο σημείο αλλά η δημοφιλία του Nτουρρούτι ανάμεσα στα FAI είναι πολύ υψηλή. 

 Ακόμα κι η κυβέρνηση της Βαρκελώνης τρέμει τα λαϊκά του τάγματα που δεν διστάζουν να μπούν με τα όπλα στα κυβερνητικά γραφεία για να επιβάλλουν την άποψή τους. Ο Ντουρρούτι θεωρεί την κυβέρνηση στην Μαδρίτη μια άλλη μορφή της Μπουρζουαζίας και τους σοσιαλιστές σαν μια ήπια μορφή δεξιάς καταδυνάστευσης ενώ για τους κομουνιστές κρύβει μόνο το απόλυτο μίσος. Οταν η Μαδρίτη κυκλώνεται , καλείται να συνεισφέρει κι αυτός στην άμυνα : θέτει όρους για την συμμετοχή του και δηλώνει δυσαρεστημένος με τους κομουνιστές ότι δεν τον εφοδιάζουν με καλό οπλισμό γιατί ‘…δεν ανέχονται να δεί ο κόσμος ότι οι αναρχικοί θα σώσουν την Μαδρίτη κι όχι οι κομουνιστές…’. Λίγες μέρες αφ ότου θα βρεθεί στο μέτωπο μια σφαίρα τον σκοτώνει : είναι μια σφαίρα στην πλάτη. Αν και 500.000 θα ακολουθήσουν στη Βαρκελώνη την κηδεία του , η σφαίρα εκείνη που ‘έγραφε το όνομά’ του αποδείχτηκε αργότερα πως προέρχονταν από κάποιον κομουνιστή πράκτορα του κυβερνητικού επιτελείου. Η εξουδετέρωσή του είχε αποφασιστεί μια βδομάδα πρίν στην Μαδρίτη. Λίγο αργότερα η κομουνιστική εφημερίδα θα γράψει ότι : ‘ …Οσον αφορά την Καταλονία, η εκκαθάριση των Τροτσκιστών και Αναρχο-συνδικαλιστών ξεκίνησε και θα διεξαχθεί με την ίδια ενεργητικότητα εδώ όπως και στην ΕΣΣΔ… ‘. Αργότερα μέσα στο ίδιο πλαίσιο θα εκτελεστούν πολλοί αριστεροί κι αναρχικοί που δεν συμφωνούσαν με τον Στάλιν κι είχαν βρεί πολλοί απ αυτούς καταφύγιο στην Ισπανία. Το τί σκέφτονταν ο Ντουρρούτι , το περιγράφουν τα παρακάτω λόγια του που δρούν σαν ένα είδος επιτάφιου :

« Εμείς είμαστε αυτοί που θα κληρονομήσουν την γή. Αμφιβολία δεν υπάρχει . Η μπουρζουαζία θα τιναχτεί στον αέρα και θα εγκαταλείψει το βάθρο της ιστορίας. Τα ερείπια δεν τα φοβώμαστε εμείς που είμαστε οι οικοδόμοι των σπιτιών. Θα τα φτειάξουμε όλα πάλι απ την αρχή. Αυτόν τον νέο κόσμο κρύβουμε μεσα στη καρδιά μας « 

 

 

ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΚΑΙ Η ΕΜΦΥΛΙΑ ΙΣΠΑΝΙΑ

 

Τζώρτζ Οργουελ – ψευδώνυμο του Αγγλου συγγραφέα Eric A. Blair

Ξεκίνησε πολύ φτωχός αλλά η μητέρα του έκανε θυσίες για να τον σπουδάσει στο κολλέγιο του Ητον , απ όπου αποφοιτούσαν οι μελλοντικοί πολιτικοί της χώρας. Χωρίς όμως γνωριμίες αναγκάστηκε για βιοπορισμό να καταταγεί στην αποικιακή αστυνομία όπου και γνώρισε τον πόνο των φτωχών. Εγκατέλειψε αυτή την καριέρα κι έφυγε στο Παρίσι , κάνοντας τον σερβιτόρο και γράφοντας. Στο ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου έρχεται μόνος και κατατάσεται στην Βαρκελώνη στα πρώτα τάγματα που συναντά , είναι εκείνα του αναρχικού ΠΟΥΜ. Αναλαμβάνει δεκανέας στην 29η μεραρχία Λένιν. Εκεί εμπνέεται το βιβλίο του Homage to Catalonia ( Απόδοση φόρου τιμής στην Καταλωνία) που ύμνησε το πνεύμα των απλών ανθρώπων που ξεσηκώθηκαν για ένα καλλίτερο αύριο. Τραυματίζεται στον λαιμό και ενώ είναι στο νοσοκομείο ,το POUM καταδιώκεται απ τους Ρώσους και κηρύσεται εκτός νόμου. Αναγκάζεται να δραπετεύσει κι επιστρέφει στην Αγγλία όπου δημοσιογραφεί. Τα διασημώτερα έργα του είναι εμπνευσμένα από εκείνη την περίοδο. Το ‘Η φάρμα των ζώων’ (Animals Farm) αντιπροσωπεύει τον κόσμο του POUM , του απλού λαού που ονειρεύεται ένα κοινωνικά δίκαιο κόσμο , αλλά την επανάσταση εκμεταλλεύεται ο κακός ‘Ναπολέων’ που καταδικάζει την όλη υπόθεση να ξαναγυρίσει στην ίδια κατάσταση απ την οποία είχαν ξεκινήσει , επαναφέροντας την ανισότητα και την εξόντωση των πρώην συντρόφων.  

 Η εξομείωση ‘Ναπολέων’ με Στάλιν είναι ολοφάνερη. Το επόμενο έργο του το ‘1984’ γράφεται μετά τον πόλεμο , το 1948 , και περιγράφει ένα κόσμο χωρισμένο σε ιδεολογικά στρατόπεδα που όμως και τα δυό ζούν με τις ίδιες ολοκληρωτικές αρχές κι η ύπαρξη του ενός δικαιολογεί την ύπαρξη του άλλου. Το άτομο χάνει την αξία του , η πνευματική τυρρανία και το ψέμα είναι οι μοναδικές αρετές που ορίζει ο υπέρτατος αρχηγός , ο ‘πανταχού παρών’ Μέγας Αδελφός’ (Big Brother) που βλέπει τα πάντα μέσα από , φανταστικές για τότε , τηλεοράσεις. Οι εκδότες του τρομοκρατημένοι απ την κατακραυγή εναντίον των τάχα ηθικών αρχών των δύο μεταπολεμικών κόσμων όπου ο Οργουελ θεωρεί Ανατολή και Δύση για τυρράνους , τον πείθουν να μετονομάσει το έργο του ‘1984’ , σαν κάτι μελλοντικό που τάχα δεν συνέβαινε εκείνη την ώρα. Ετσι ο Οργουελ θα καθιερωθεί σαν ένας συγγραφέας προφήτης , αν κι όσα έλεγε ήταν το παρόν κι όπως εκείνος το έβλεπε. Είναι κρίμα που τη μορφή του Big Brother δανείστηκαν σήμερα - κι ειδικά στην πατρίδα του - τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για πτωχού περιεχομένου θεάματα , ανάξια του βαθέως φιλοσοφικού περιεχομένου που του έδωσε ο Οργουελ. Λίγοι μάλιστα  μπορούν να πούν ότι πολιτικά δεν επαληθεύτηκε κιόλας. Από τότε οι φιλοαριστεροί και σταλινικοί τον βρίζουν σαν πράκτορα της …Αγγλίας ο οποίος στην Ισπανία είχε πάει επίτηδες για να προδώσει, τάχα. Σήμερα ο Στάλιν και αυτού του είδους οι ‘αριστεροί’ είναι παρελθόν , ενώ το έργο του Οργουελ ζωντανό και εν πολλοίς επίκαιρο. Για τον Εμφύλιο Ισπανικό παραμένει ένας ιστορικά ‘αυτόπτης’ μάρτης. 

Ο Οργουελ ήταν πάντα ένας άνθρωπος του καιρού του ικανός να συλλάβει τα νοήματα που κατ άλλους θα μπορούσαν να είχαν μόνο ‘μελλοντολογικό’ χαρακτήρα : συζητούσε με πνευματικούς ανθρώπους που ξέραν πολύ καλά να ερμηνεύσουν τα μυνήματα των καιρών και συμμερίζονταν τις απόψεις τους. Σε ένα γράμμα που πήρε απ τον φίλο του Sir Rich Rees στις 25/5/38 διαβάζουμε την γνώμη του για την πολιτική ηθική ευθύνη της πατρίδας του για την τύχη της Ισπανίας : « Ο Τσάμπερλαιν θα ξεπουλήσει την Ισπανία και την Ευρώπη στον Φασισμό ελπίζοντας να εξασφαλίσει το αδιατάρακτο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και του Βρετανικού Καπιταλισμού. Στην πρόσφατη επίσκεψή μου στην Ισπανία ντρεπόμουν που ήμουν Αγγλος. Από μια μεριά, στις συχνές μαύρες μου σκέψεις ξεπετιέται σαν ελπίδα ο μεγάλος χαλασμός που έρχεται. Ομως καλλίτερα έτσι , παρά αυτές οι κακόφημες λίγες δεκαετίες που ο Τσάμπερλαιν ελπίζει να εξασφαλίσει κάνοντας υποχωρήσεις στον Φασισμό »

 

 

Μιγκουέλ ντε Ουναμούνο (Miguel de Unamuno)

Καθηγητής των αρχαίων ελληνικών και αναλυτής του Θερβάντες ασχολήθηκε συχνά με την προβολή πολιτικο-κοινωνικών θέσεων. Ηταν ήδη πρύτανης στο πανεπιστήμιο στη Σαλαμάνκα το 1920 όταν κριτήκαρε τον Ριβιέρα. Αυτοεξορίστηκε μεταξύ 1924 και 1930. Παίρνει μέρος στην κίνηση που προετοίμαζε την πολιτειακή αλλαγή και το 1931 είναι και πάλι πρύτανης. 

Οπαδός της Δημοκρατίας απογοητεύεται με τον Αθάνιο και το 1936 νομίζει πως ο Φράνκο θα βάλει τα πράγματα σε τάξη. Οταν απογοητεύεται απ την βία και την σκληράδα με την οποία οι κινηματίες ενοούν να επιβληθούν αγανακτεί και σε δημόσιο λόγο μπροστά στον Φράνκο καθυβρίζει το πραξικόπημα : αποτελείται από ανεγκέφαλους φανατικούς που τους λείπει η λογική και το δίκιο , λέει. Ο παλιός διοικητής του Φράνκο Μίλαν Αστραίϋ , που είναι μέσα στο κοινό, τον πετάει απ το βήμα κραυγάζοντας : ‘Θάνατο στους διανοούμενους !’ Σε λίγες μέρες ο Ουναμούνο θα πεθάνει απ την λύπη του.

 

 

Εμάνουελ Σίνγουελ (Emanuel Shinwel 1884-1984)  

Αγγλος βουλευτής και υπουργός της εργατικής κυβέρνησης μεταξύ 1945-47 που ξεκίνησε από υφαντοποιός κι εργάστηκε για τα εργατικά δικαιώματα (40ωρο εργασίας) για τα οποία μάλιστα και φυλακίστηκε. Υπερθεμάτισε για να σταλεί βοήθεια στην Ισπανία και στο τέλος του πολέμου δήλωσε αυτό που συμπερασματικά περιγράφει το παρασκήνιο αυτης της τραγωδίας : “ Ο λόγος της ήττας της Ισπανικής Κυβέρνησης δεν  βρίσκεται στην καρδιά και την ψυχή των ανθρώπων. Είχαν λίγες σύντομες αναλαμπές δημοκρατίες και πήραν μια ιδέα του τί αυτό εσήμαινε αυτό για τον αγαπημένο τους τόπο. Η καταστροφή προήλθε απ τις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης που προτιμούσαν μια δικτατορική κυβέρνηση παρά την νόμιμα εκλεγμένη που διάλεξε ο λαός”

 

Μίλτον Γουόλφ (Milton Wolff (1915-2006)  

Αμερικανός συγγραφέας μέλος των ΔΤ, υπηρέτησε σαν πολυβολητής στο αμερικανικό τάγμα ( υπολείματα των αρχικά Λίνκολ και Ουάσινγκτον ταγμάτων της 15η ΔΤ ) και στην μάχη του Εμπρο ήταν λοχαγός διαδεχθής τους νεκρούς προκατόχους του Μπώμπ Μέρριμαν και Ολιβερ Λώ. Εγραψε μεταξύ άλλων το βιβλίο ‘Ενας ακόμα λόφος’ απ τον πόλεμο στην Ισπανία. Το FBI χαρακτήρισε όλους τους αμερικανούς εθελοντές των ΔΤ με τον βλακώδη όρο  ‘πρώϊμοι αντιφασίστες’ και τους στιγμάτισε για αρκετά χρόνια. Από αυτές τις εμπειρίες o Γουόλφ έγραψε : 

“ Σίγουρα δεν θέλαν να μας κάνουν την ζωή εύκολη εμάς όσων πολεμήσαμε στην Ισπανία. Είμαστε ακόμα  στιγματισμένοι σαν ‘πρώϊμους αντιφασίστες’ και μας κυνηγήσουν το FBI κι η επιτροπή Μακκάρθυ. Μου φαγε ένα χρόνo απ τη ζωή μου να υπεραπίζομαι μπροστά σε αυτούς τους ‘τύπους’ το αμερικανικό τάγμα. Είθε να μην ξαναδώ ένα άλλο αιματηρό πόλεμο”

 

 

Φενταρίκο Γκαρθία Λόρκα (Federico Garcia Lorca)

 

Διάσημος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας του 20ου αιώνα και απ τα πρώτα θύματα χαρακτηριστικό της τυφλής φρανκικής τυρρανίας. Ο πατέρας του ήταν πλούσιος κτηματίας και ο ίδιος ο Φεντερίκο απολιτικός. Ηταν όμως ένας ‘λαϊκός’ ποιητής , τα θέματά του ασχολούνται με τον απλό λαό και συμμετέχει σε ένα πολιτιστικό πρόγραμμα της δημοκρατικής κυβέρνησης με δικό του περιοδεύοντα θίασο , την ‘Παράγκα’. Οταν ο ντε Λιάνο καταλαμβάνει την Ανδαλουσία αρχίζει πογκρόμ εκτελέσεων με σκοπό να δημιουργήσει επίτηδες φόβο και να κάμψει την αντίσταση. Συλλαμβάνουν τον άνδρα της αδελφής του που ανήκει στο σοσιαλιστικό κόμμα και τον ειδοποιούν να κρυφτεί. Βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι του φίλου του ποιητή  Ροζάλες που ανήκει στην Φάλαγγα του Ριβέρα. Από εκεί και πέρα τα πράγματα ακολουθούν μια παράδοξη πορεία τις λεπτομέρειες της οποίας μαθαίνουμε πολύ αργότερα. Ο Ροζάλες έχει ένα πολιτικό εχθρό , τον Ραμόν Αλόνθο (Ramon Ruiz Alonso) ο οποίος θέλησε να πολιτευθεί με την CEDA αλλά καθώς είναι αναξιόπιστος δεν τον δέχονται – ο Ροζάλες συνέβαλε στην απόρριψή του. Ο Αλόνθο που σκοπεύει να αναδειχθεί με κάθε τρόπο απευθύνεται στον τοπικό φρανκικό διοικητή Βαλντέζ και του καταδίδει ότι ο Ροζάλες κρύβει εχθρούς του καθεστώτος, πράκτορες της Μόσχα που διαθέτουν ασυρμάτους κλπ...

Είναι γνωστό ότι ο Βαλντέζ αδιαφόρησε αλλά ο Αλόνθο απευθύνθηκε σε ‘ανώτερα’ κλιμάκια με σκοπό να ακουστεί . Η σύλληψη του Λόρκα ακολουθείται από μια 3ήμερη κράτηση , πράγμα παράδοξο για τους φρανκικούς που εκτελούσαν όλα τα άλλα θύματα αμέσως. Φαίνεται ότι όλοι περίμεναν πιθανόν τον ίδιο τον Λιάνο να δώσει την συγκατάθεσή του η οποία ήρθε μάλλον για λόγους παραδειγματισμού : ένας γόνος πλούσιου κτηματία δεν συγχωρείται να ανακατεύεται με λαϊκούς ! Ο στρατιώτης που τον σκότωσε εκραύγασε : ‘ ... πέθανε παλιο-ομοφυλόφιλε ! ‘ .  

                    Aλλά και …..

 

Κατάσκοποι , Χόλλυγουντ και Ισπανικός Εμφύλιος

Κίμ Φίλμπυ (Harold Adrian Philby)  

Ο διασημώτερος κατάσκοπος του 20ου αιώνα δεν θα μπορούσε να ήταν άλλος από αυτόν που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας ή το πρόσωπο που κυρίως ενέπνευσε τον αληθινό James Bond , αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν όψι πρόκειται για ένα και το αυτό,  αληθινό πρόσωπο , που λέγεται : Κίμ Φίλμπυ (Harold Adrian Philby) !

Η ιστορική πια αυτή προσωπικότητα έφτειαξε όλο της το κατασκοπευτικό ‘προφίλ’ στον εμφύλιο ισπανικό πόλεμο. Ο Φίλμπυ , από πλούσια οικογένεια, επιφανειακά δρά σαν ένθερμα φιλοφρανκικός δημοσιογράφος, με φιλοναζιστικές περγαμηνές,  εκπροσωπεί τους λονδρέζικους Τάϊμς στην έδρα του Μπούργκος , απ τους μοναδικούς δημοσιογράφους που μπαινοβγαίνει ελεύθερα στο αρχηγείο του Μόλα και τον ακολουθεί περιστασιακά και στο μέτωπο. Αλλά εδώ και 3 χρόνια είναι ο πιό ελπιδοφόρος πράκτορας της Gossudarstvyennoy Besopasnosti ( ρώσικη αντικατασκοπεία ) όταν νέος φοιτητής έζησε στην Αυστρία τις εκτελέσεις των μελών του σοσιαλιστικού κόματος απ τον καγκελάριο Ντόλφους και πήρε μέρος στην φυγάδευση φοιτητών με την βοήθεια της φίλης του Muriel Gardiner. 

Η εκεί ομάδα βρίσκεται ήδη σε επαφή με τους ρώσους ‘στρατολόγους’ κατασκόπους Μορομπίγιεφ και Αντόνωφ. Οι ρώσοι τον έχουν στείλει εκεί για να πάρουν στοιχεία για τα σχέδια του Φράνκο και σε αυτόν ωφείλουν τον αιφνιδιασμό της Τερουέλ. Ο Φίλμπυ ειδοποίησε ότι ο Φράνκο δεν περίμενε επίθεση στα ανατολικά της Μαδρίτης ο ίδιος δε επέμεινε να παρευρεθεί στη μάχη με απώτερο σκοπό να επιβλέψει την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών επιθέσεων που εσχεδίαζαν οι ρώσοι σύμβουλοι απ το στρατηγείο του Μιάχα κι οι οποίοι είχαν αμφιβολίες αν οι ισπανοί εφάρμοζαν αξιόπιστα τα σχέδιά τους. Εκεί μια βόμβα από πυροβόλο που χειριζόταν το …αγγλικό τάγμα των ΔΤ τον τραυματίζει : ο Φράνκο εκφράζει την ικανοποίησή του με ένα παράσημο. Η στάση του αυτή δημιουργεί τα εχέγγυα για μια λαμπρή καρριέρα στην Μυστική Υπηρεσία των Αγγλων και αναδεικνύεται στο ‘αγαπημένο παιδί’ του αρχηγού της MI6 του γνωστού απ τις ταινίες ‘Τζέημς Μπώντ’ ‘Μ’ που δεν είναι άλλος απ τον πραγματικό της αρχηγό Σέρ Στιούαρτ Μέντζις. Ο Φίλμπυ θα αναλάβει μεταπολεμικά τον ρόλο συνδέσμου της MI6 και της CIA , οι αμερικανοί ανακαλύπτουν την διάρρευση των μυστικών για την ίδρυση του ΝΑΤΟ και συγκεντρώνουν τις προσπάθειές τους στα μέλη της βρετανικής αντιπροσωπίας. Αλλά ο Φίλμπυ δούλευε και για τον συντονισμό της συλλογής των μυστικών για την ατομική βόμβα κι ήταν στην ουσία ο ‘στρατηγός’ του σχεδίου του οποίου τελικά εκτελεστές ήταν οι Φούκς, Γκόλντμαν και Ρόζενμπεργκ. Οταν η αλήθεια μαθεύτηκε το πλήγμα για τις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες ήταν τρομακτικό. Ο Φίλμπυ θα πεθάνει στην Μόσχα με τον βαθμό του συνταγματάρχη των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.  Ξεκίνησε πιθανόν σαν ιδεολόγος , αλλά τα χρήματα απ την κατασκοπία του επέτρεπαν να ζεί σαν να εισέπραττε τρείς διπλωματικούς  μισθούς. 

Βιβλιογραφία : The third man , the full story of Kim Philby , by E.H. Cookridge , Berkley Books TM 757375

‘Καζαμπλάνκα’ : το φίλμ θρύλος που γυρίστηκε το 1942 σχετίζεται άμεσα με τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο και έμμεσα με τον Φίλμπυ. Κατά το σενάριο της ταινίας : Ο ήρωας ‘Ρίκ’ ( Χάμφρεϋ Μπόγκαρτ) , ο γκάγκστερ με την χρυσή καρδιά , ανθίσταται στους γερμανούς στρατιωτικούς που βρίσκονται στο γαλλικό Μαρόκο και θυσιάζεται για να σώσει την άλλοτε αγαπημένη του για χάρη του αντιστασιακού γενναίου άνδρα της που ακούει στο όνομα ‘Λάζλο’ που περιμένει εναγωνίως να πάρει βίζα για να φύγει στην χώρα τηv ελευθερίας , την Αμερική  
Ο ‘κακός’ γερμανός τοu έργου που τους καταδειώκει και που δεν θα μπορούσε να βρίσκεται φυσικά στο …Γαλλικό Μαρόκο, όχι μόνο δεν είναι κανένας ξανθός τεύτονας αλλά όπως και κατά την περιγραφή τοu βιβλίου , ένας μελαχροινός υπερόπτης με μουστάκι και γκρίζα μαλλιά : αρκεί κανείς να δεί ένα πορτραίτο του Κιέϊπο ντε Λιάνο για να τον δεί ολόϊδιο ! Και γι αυτόν πράγματι πρόκειται. :

Ο ‘Ρίκ’ (Χ. Μπόγκαρτ) , η Ινγκριντ Μπέργκμαν παίζει τον ρόλο που εμπνεύστηκε η αμερικανίδα εθελόντρια νοσοκόμα , με το βέλος σημειώνεται το ‘πρόσθετο’ πρόσωπο του σεναρίου , ο 'αντιφασίστας' αγωνιστής ‘Λάζλο’ , που εκτός φίλμ είναι υπαρκτό ιστορικό πρόσωπο και μάλιστα σταλινικός πράκτορας

  Το πραγματικό σενάριο είναι σύνθεση 2 βιβλίων . Το πρώτο, το 1938 από μία αμερικανίδα εθελόντρια νοσοκόμο στον εμφύλιο που αγαπήθηκε με ένα αμερικανό των ΔΤ και που αργότερα χάθηκε στη Γαλλία του Bισύ. Το 2ο απο μια Γαλλίδα το 1939 που ζούσε στην Νίκαια του Βισύ , προσπαθώντας να διαφύγει για την Αμερική. Τα βιβλία δεν έτυχαν υποδοχής απ το κοινό τον καιρό που γραφτηκαν. Ομως το 1942 με τον πόλεμο σε εξέλλιξη το Χόλλυγουντ ψάχνει για σενάρια που θα μπορούσαν να ‘κολλήσουν’ με το πνεύμα των ημερών, έτσι το τελικό σενάριο του φίλμ διαμορφώνεται για να συμβαίνει στον 2ο ΠΠ κι ο ντε Λιάνο που κυνηγούσε τον αντιφασίστα Ρίκ στο Μαρόκο ,που ήταν το ισπανικό Μαρόκο βέβαια, μετατρέπεται σε γερμανό. Το 3o πρόσωπο ο ‘Λάζλο’ δεν υπήρχε στο αρχικό βιβλίο αλλά το Χόλλυγουντ χρησιμοποίησε ένα άτομο που εκείνo τον καιρό έγινε γνωστό απ την προσπάθειά του όντως να πάρει βίζα για την Αμερική που ποζάριζε σαν αντιφασίστας αγωνιστής. Στην πραγματικότητα πρόκειται για τον γερμανο-τσέχο Οττο Κάτζ , ρώσο πράκτορα που παρακολουθούσε από κοντά τις πολιτικές εξελλίξεις στην κυβερνητική ισπανία και πιθανώτατα ήταν ο κομιστής της λίστας των μελλοθανάτων του POUM. Ο Κάτζ κι ο Φίλμπυ είχαν εντολή να συνδυάζουν τις πληροφορίες ταυτόχρονα και στα 2 στρατόπεδα του Ισπανικού πολέμου για να διασταυρώνουν οι ανώτεροί τους τις πληροφορίες. Αλλά ενώ ο Κάτζ, παίρνει μεν την άδεια να καταφύγει στην Αμερική , ο Φίλμπυ στο αρχηγείo του Φράνκο μαθαίνει ότι το όνομα του Κάτζ έγινε γνωστό από κάποιον ισπανό πληροφοριοδότη και τον ειδοποιεί άμεσα πράγμα που τον σώζει καθώς προλαβαίνει και καταφεύγει στο Μεξικό.  Το 1952 ο Κάτζ θα είναι θύμα των εκκαθαρίσεων του Στάλιν.  

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ . Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

 

 

     ΕΞΟΔΟΣ ΑΠ ΤΟ ΑΡΘΡΟ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ (Home Page)


Βιβλιογραφία

  

[1] The Spanish Labyrinth : The social and political background of the Spanish Civil War , , συγγραφέας  Gerald Brenan , , εκδόσεις Cambridge University Press  , ISBN  0521 39827 4

[2] The Spanish Civil War συγγραφέας  Gabriele Ranzato  , εκδόσεις  Interlink Books,  New York   , ISBN  151656-297-X

[3] The Spanish Republic and the Civil War 1931-39 , , , συγγραφέας  Gabriel Jackson ,  εκδόσεις  Princeton Press,  New Jersey   , ISBN  0-691-00757-8

[4] Arms for Spain : The untold story of the Spanish Civil War , , , συγγραφέας Gerald Howson  , εκδόσεις  Saint Martin’s Press New York   , ISBN  0312 24177-1

[5] The Spanish Revolution at the Crossroads (from the “Class Struggle”) , Volume 2 Number 10-11 Nov./Dec. 1932) , , συγγραφέας Albert Weisbord

[6] Spain at War: The Spanish Civil War  in Context, 1931-1939 , , συγγραφέας  George Esenwein and Adrian Shubert εκδόσεις  Longman, 1995, ISBN  0-582-25943-6;

[7] Encyclopedia Britannica (www.britannica.com)

[8] HISTORY OF THE SPANISH CIVIL WAR : http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/spancivwar/spancivwarhis.html

[9] Spanish Civil War http://www.sispain.org/english/history/civil.html

[10] La guerre civile d'Espagne (1936-1939) - L' ESPAGNE AU COEUR http://site.voila.fr/espana36/index.htm

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ . Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

 

     ΕΞΟΔΟΣ ΑΠ ΤΟ ΑΡΘΡΟ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ (Home Page)