ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ. ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : Ο ΦΡΑΝΚΟ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ - Η ΜΑΔΡΙΤΗ ΑΝΘΙΣΤΑΤΑΙ  

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ ΑΜΥΝΕΤΑΙ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΦΤΕΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 : ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΕΣ - ΛΕΓΕΩΝΑ ΚΟΝΔΩΡ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ . Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 : ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

 

ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

 

Οι εκτελέσεις και διώξεις

 

 

        Η επιλογή των θυμάτων των πολιτικών εκτελέσεων ξεπερνάει σε όρια και τραγικότητα την ηλιθιότητα ενός ανελέητου εμφυλίου όπου το επιδιωκόμενο είναι η ‘οριστική’ φυσική εξάλειψη του αντιπάλου. Η απίστευτη αγριότητα με την οποία εκτελέστηκαν τα διάφορα θύματα έκανε να ριγήσουν ακόμα και οι ‘αδίστακτοι’ σύμμαχοι των συμβαλλομένων μερών : Ιταλοί και Γερμανοί επενέβησαν με διαβήματα στον Φράνκο για να περιορίσουν τον φοβερό απόηχο ενώ οι Ρώσοι επενέβησαν για να τιθασεύσουν την αδιάκριτη δραστηριότητα διαφόρων κομματικών ομάδων στo Κυβερνητικό στρατόπεδο, ειδικά όταν τα νέα ξεπέρασαν τα ισπανικά σύνορα. Τα κριτήρια υπήρξαν κυρίως περιστασιακά και πάντα υπό την κρίση ανεξέλεγκτων ατόμων παρόλη την ‘ιδεολογική’ εννοείται σκοπιά με την οποία έγιναν. Φυσικά μερικοί εχθροί ήταν ‘προφανείς’ πχ οι πολιτικοί και δημοτικοί άρχοντες που επρόσκειντο στην κυβέρνηση οδηγούντο στο απόσπασμα αμέσως μετά την κατάληψη ενός φιλοκυβερνητικού χωριού ενώ οι αντίστοιχα οι συγγενείς αξιωματικών και πολιτικά αντιθέτων δεν είχαν καλλίτερη τύχη στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Εντούτοις εκτιμάται ότι το 60% των πολιτικών εκτελέσεων στράφηκαν εναντίον τυχαίων θυμάτων κάτω απ το πνεύμα μαζικών εκκαθαρίσεων

 

Για παράδειγμα σε ένα φιλήσυχο χωριό 2000 κατοίκων οι οποίοι δεν αναμείχθηκαν στον πόλεμο μια ομάδα αναρχικών έφτασαν εκεί με σκοπό να επιλέξουν ‘ταξικούς’ εχθρούς. Συνελήφθησαν οι ιερείς και οι λίγοι μεγαλοκτηματίες , συνολικά 15 , και οδηγούνται στον τόπο εκτελέσεων. Ο αρχικός της αναρχικής ομάδας όμως διαμαρτύρεται για το ότι ο μικρός αυτός αριθμός δεν δικαιολογούσε με τίποτα μία ‘οριστική’ λύση στο ιδεολογικό ξεκαθάρισμα οπότε ζήτησε από το παριστάμενο πλήθος που θα έβλεπε το θέαμα να επιλέξουν κι άλλα θύματα. Ενας απ το πλήθος δήλωσε ότι 2 δάσκαλοι εκφράστηκαν ενάντια στην Κυβέρνηση, πράγμα αληθινό, οπότε αποφασίζεται καλού-κακού να εκτελεστούν όλοι οι δάσκαλοι στο χωριό συνολικά 5. Τότε επεμβαίνει ένας του αποσπάσματος δηλώνοντας ότι οι δάσκαλοι θεωρητικά είναι κλάδος γενικά συμπαθείς προς τους εργάτες οπότε γίνεται νέα σύσκεψη με την οποία τελικά οι δάσκαλοι απαλλάσσονται όλοι. Ο αρχηγός του αποσπάσματος  αγανακτισμένος με την στασιμότητα της κατάστασης εκνευρίζεται για τον χρόνο που πάει χαμένος κι απαιτεί να βγει επιτέλους συμπέρασμα για το ποίοι άλλοι θα στηθούν στον τοίχο για να τελειώνουν με την εκτέλεση. Τότε μια νέα πρόταση ακούγεται : να εκτελεστούν οι 3 ….φαρμακοποιοί του χωριού που κάποτε θεωρήθηκαν πως έβαζαν ακριβές τιμές στα γιατροσόφια που πούλαγαν. Ελλείψει άλλων η πρόταση γίνεται δεκτοί και τελικά εκτελούνται 18 άτομα στα γρήγορα για να προλάβει το απόσπασμα να μεταβεί στο παρακάτω χωριό να συνεχίσει την αποστολή του !

 

Σε μια άλλη περίπτωση στην Μάλαγα ένας γαιοκτήμονας συμπαρίσταται στους εργάτες του , προσφέρει δωρεάν ιατρική περίθαλψη και κάνει αυξήσεις στους μισθούς παρά τις οργίλες απειλές άλλων γαιοκτημόνων ότι δίνει το …κακό παράδειγμα. Οταν η ώρα έρχεται , οι τοπικοί κομμουνιστές που τον ανακρίνουν αν και δεν του βρίσκουν κανένα επιβαρυντικό στοιχείο, ωστόσο τον εκτελούν διότι διαθέτει τα ‘προσόντα’ του τυπικού ταξικού εχθρού.   Αλλα παρόμοια γεγονότα αναφέρονται από τυχαία συμβάντα στους δρόμους της Βαλένθια : ένας περαστικός ξαφνικά πυροβολείται στο κεφάλι δίπλα σε μια έντρομη περαστική γυναίκα . Ο δολοφόνος της εξηγεί : ‘…φορούσε γραβάτα ..’ απόδειξη φανερή …αντιλαϊκής στάσης. Σε μια άλλη πάλι παρόμοια συγκυρία το νεκρό θύμα είναι ένα άτομο που κρατούσε στα χέρια του ένα βιβλίο Φυσικής Ιστορίας ….δείγμα αθεΐας κατά τον φαλαγγίτη εκτελεστή του.

 

Στην εκκένωση των φυλακών της Μαδρίτης κατά την πολιορκία της,  η Κυβέρνηση δίνει την εντολή μεταφοράς των κρατουμένων στην Βαλένθια , την προσωρινή πρωτεύουσα. Ο αξιωματικός που αναλαμβάνει την επιχείρηση αποβιβάζει κάπου 1000 άτομα σε ένα προάστιο 10 χμ έξω απ την πόλη (σημερινή αεροπορική βάση της Τορρεχόν) και τους εκτελεί όλους στοιβάζοντας τα πτώματα στο διπλανό χαντάκι των ομβρίων υδάτων. Είναι σίγουρο ότι δεν είχε καμία τέτοια διαταγή αλλά κι η Κυβέρνηση είναι ανήμπορη να ελέγξει παρόμοια γεγονότα. Οι τοπικοί διοικητές και μάλιστα χαμηλά στην ιεραρχία είναι …πανίσχυροι.

 

Οι μαζικές μάλιστα εκτελέσεις έπαιρναν αλλόφρονες διαστάσεις ανάλογα με την ερμηνεία διαφόρων φράσεων : η περίφημη εκείνη « Η 5η Φάλαγγα «  είναι μια από αυτές και γεννήθηκε στον Εμφύλιο Ισπανικό όταν ο Μόλα ρωτήθηκε από δημοσιογράφους πως ελπίζει να πάρει την Μαδρίτη με μόνο 4 φάλαγγες που διέθετε . Εκείνος απάντησε : ‘Εχω και μια ακόμα , την 5η , μέσα στην Μαδρίτη’ . Το πιθανότερο είναι ότι εννοούσε το μέρος εκείνο του λαού που γενικά δεν είχε ψηφίσει την Κυβέρνηση στις εκλογές ή ίσως απλά να μπλοφάριζε , αλλά οι κυβερνητικοί που το άκουσαν ξεκίνησαν ένα αλλοπρόσαλλο κυνηγητό μαγισσών που ειδικά μεταξύ Σεπτ-Δεκ 1936 πρέπει να στοίχισε κάπου 20.000 εκτελεσμένους πολίτες εννοείται ‘φιλοφρανικούς’. Τότε εμφανίζονται τα περίφημα paseos σαν να λέμε ‘παρέες που βγαίνουν βόλτα’ : αποτελούνται από τυχαία οπλισμένα άτομα που συντάσσουν λίστες εκκαθαρίσεων στις γειτονιές και περιμένουν το βράδυ για να μαζευτούν μαζί, συχνά υπό την επίδραση αλκοόλ, για να αρχίσουν το κυνήγι του ταξικού εχθρού εισβάλλοντας σε διαμερίσματα κι εκτελώντας πρόχειρα τα  θύματα. Είναι αδύνατον να γνωρίζουμε τα κριτήρια επιλογής αυτών των ομάδων, ξέρουμε μόνο ότι ακόμα και η Κυβέρνηση προσπαθούσε να γλιτώσει από αυτά γνωστούς της ανθρώπους με εξαιρετική δυσκολία. Η δράση των paseos φαίνεται να σταμάτησε ως τo 2o εξάμηνο του 1937 αν και αυτό αφορά μόνο την περιοχή της Μαδρίτης. Ονομα άφησε ο πιο αιμοβόρος διοικητής paseos , ονόματι Γκαρθία Αταδέλ (Garcia Attadell) ο οποίος ήταν απλά ληστής, έκλεβε πάντα τα θύματά του , ζούσε σε πολυτελές μέγαρο γεμάτο πολύτιμα κλοπιμαία τα οποία προσπάθησε να φυγαδεύσει εγκαταλείποντας τον ρόλο του ‘υπερασπιστή’ της Μαδρίτης , αλλά συνελήφθη κι εκτελέστηκε μάλλον προδομένος απ τους φρανκικούς που εννοείται είχε εξαγοράσει, καθ οδόν προς την Πορτογαλία.

 

Στη φρανκική μεριά μετά κάθε εισβολή σε μια κατακτημένη περιοχή οι εκτελέσεις είναι απαραίτητες και δη υποδεικνύονται απ τους ίδιους τους στρατιωτικούς ηγέτες. Πέραν όμως των πολιτικών μελών που ανήκουν στην κυβέρνηση υιοθετείται και ένα άλλο κριτήριο για τους καθημερινούς ανθρώπους που ενδεχομένως να την είχαν υποστηρίξει πολεμώντας : ‘ειδικοί’ εξετάζουν τον γυμνό ώμο των ανθρώπων για να ανακαλύψουν ίχνη από μελάνιασμα ή τραύματα της οπισθοδρόμησης των τουφεκιών που συνήθως υποφέρουν οι ερασιτέχνες χρήστες τους. Η σχετική πρόχειρη ‘γνωμάτευση’ οδηγεί πάντα στο απόσπασμα.

 

Οι καταδότες φυσικά βασιλεύουν , αλλά το χειρότερο είναι ότι οι σχετικές μαρτυρίες  δεν αναλύονται ! Γιατί ; διότι ο καταδότης εάν δεν πετύχει την εκτέλεση του καταδιδομένου , αμέσως καταδίδει τον παραλήπτη της κατάδοσης σαν ύποπτο και συνένοχο οπότε η ασφαλέστερη πράξη είναι να εκτελούνται καλού-κακού όλοι οι καταδιδόμενοι ! Σε μια παρόμοια περίπτωση αποδίδεται τελικά και η εκτέλεση του πολιτικά ουδέτερου ποιητή Γκαρθία Λόρκα ο οποίος ήταν συγγενής φαλαγγιτών και ο ίδιος γιος μεγαλογαιοκτήμονα, είχε μάλιστα συλληφθεί στο σπίτι του γαμβρού του φαλαγγίτη και πολιτευτή της CEDA . Ωστόσο ένα άλλο ύποπτο άτομο το οποίο είχε βάλει υποψηφιότητα για την CEDA αλλά δεν το είχε υποστηρίξει προεκλογικά ο συγγενής του Λόρκα, βρήκε ευκαιρία να τον πλήξει έμμεσα κατηγορώντας τον ότι συγγενεύει με τον ποιητή ο οποίος μάλιστα ‘διέθετε ασύρματο με τον οποίο επικοινωνούσε με την Μόσχα και έπαιρνε διαταγές ! ‘. Ο ποιητής δεν εκτελέστηκε όμως αμέσως και επί κάπου 3 μέρες οι φρανκικές αρχές που ήξεραν τους συγγενείς του προσπάθησαν να βρούνε άκρη με τις κατηγορίες οπότε ο καταδότης αγρίεψε και τους απείλησε πως θα τους καταδώσει και αυτούς σαν συνενόχους στον Κιέϊπο ντε Λιάνο εάν δεν τον πιστέψουν. Εκείνοι για να αποφύγουν μπλεξίματα προτίμησαν να τελειώνουν με το ‘πρόβλημα’ εκτελώντας τον ποιητή.

 

Αλλά και σε όσους τελικά δεν εκτελέστηκαν η ίδια ‘τρελή’ λογική είχε τραγικά αποτελέσματα : ο πτέραρχος Ισμαέλ Βαλέρτα ήταν παθιασμένος με την αεροπορία από μικρός τόσο που ο βασιλιάς Αλφόνσο τον είχε προβιβάσει σε Τεχνικό Επιθεωρητή Αεροπορίας. Ο Βαλέρτα κατά το φρανκικό κίνημα υπηρετούσε στο επιτελείο στη Μαδρίτη όπου και παρέμεινε. Η κυβέρνηση Αθάνια μάλιστα τον έστειλε στην Γαλλία μέλος της τεχνικής επιτροπής διαπραγματεύσεων για αγορές μαχητικών εξακολουθώντας να τον εμπιστεύεται για τις γνώσεις του. Παρόλα αυτά άτομα που εννοείται ενεργούσαν για την Κυβέρνηση απαίτησαν την εκτέλεση του ‘φιλοβασιλικού’ αυτού αξιωματικού και επέμεναν παρόλο που ο Αθάνια δήλωσε ότι τον εκτιμά κι εμπιστεύεται.  Απελπισμένος ο Βαλέρτα ότι τελικά κάποιο βράδυ θα τον συλλάβουν κι εκτελέσουν ζήτησε απ τον Αθάνια να τον στείλει μόνιμα, ουσιαστικά φυγαδεύσει στην Γαλλία σαν διπλωματικό ακόλουθο. Στο τέλος του πολέμου ο Βαλέρτα , εμπιστευόμενος τα λόγια του Φράνκο ότι μπορούσαν να επιστρέψουν ελεύθερα όλοι όσοι δεν είχαν αναμειχθεί σε εγκλήματα γύρισε πίσω μόνο και μόνο για να συλληφθεί από τους φρανκικούς και να ριχτεί 20 χρόνια στην φυλακή. Το φρανκικό σκεπτικό ήταν ότι δεν ήταν ‘αποδεκτό’ ένας αξιωματικός καριέρας να είχε υπηρετήσει την Κυβέρνηση (!) κάτι που δεν διέφερε στην ουσία από εκείνο εξ αιτίας του οποίου αναγκάστηκε να αυτοεξοριστεί απ την αντίθετη μεριά που ήθελε τους αξιωματικούς καριέρας ‘ασύμβατους’ με την Κυβέρνηση. Τα πραγματικά αίτια ωστόσο και στις δύο περιπτώσεις φάνηκε να ήταν προσωπικές διεκδικήσεις : υπήρξαν αξιωματικοί στην Κυβέρνηση που υπέβλεπαν την θέση του Γεν Επιθεωρητή Αεροπορίας και αργότερα άλλα που φοβήθηκαν ότι η επιστροφή του Βαλέρτα στο στρατό θα τους αποστερούσε τα προνόμια που είχαν ή θα μπορούσαν να είχαν απ την παρουσία του.

 

Εξ άλλου η εκτέλεση στις φυλακές του Πρίμο ντε Ριβέρα είχε σαν αιτία την απλή διαμάχη μεταξύ Μαδρίτης και Καταλονίας σε πολιτικό επίπεδο : Η Βαρκελώνη αν και υποστήριζε την Κυβέρνηση στη Μαδρίτη και συμμετείχε στο Λαϊκό Μέτωπο ταυτόχρονα ενεργούσε και σαν ανεξάρτητη Καταλανική Κυβέρνηση ! Οταν οι αναρχικοί που υπερτερούσαν στην Καταλονία πρότειναν την εκτέλεση του ντε Ριβέρα προτίμησαν για παραδειγματισμό να τό κάνουν αφού προηγηθεί δημόσια …δίκη,  εννοείται ‘ελεγχόμενη’ . Επρεπε ωστόσο να βρεθεί κατηγορία και η μόνη για την οποία μπορούσες να εκτελεστείς ήταν εκείνη του συμμέτοχου στο στρατιωτικό κίνημα , αλλά ο Ριβέρα εκτελούσε ήδη ποινή φυλάκισης κι ήταν μάλιστα κρατούμενος συνέχεια καθ όλη την διάρκεια του κινήματος χωρίς να μπορεί να συμμετέχει πουθενά ! . Ο Υπ Δικαιοσύνης στην Μαδρίτη έκρινε ότι δεν υπήρχε θέμα, αλλά οι Καταλανοί οργισμένοι δήλωσαν ότι η δική τους κυβέρνηση δεν δέχεται καμία υπόδειξη από μια …άλλη κυβέρνηση και σκοπεύουν να εκτελέσουν τον Ριβέρα έτσι κι αλλιώς.  Η δίκη υπήρξε μια φαρσοκωμωδία κι όταν άρχισε να φαίνεται ότι η κατηγορία δεν ευσταθούσε,  με ‘υπόδειξη’ φυσικά της Καταλανικής κυβέρνησης  ο δικαστής εκκενώνει την αίθουσα για να αποφύγει τους δημοσιογράφους. Ο Υπ Δικαιοσύνης στην Μαδρίτη επέμενε ότι δεν θα υπογράψει ποτέ την διαταγή εκτέλεσης αλλά αυτό δεν σταματά την ροή των πραγμάτων. Ο απόηχος αυτής της δίκης κι εκτέλεσης στο εξωτερικό έβλαψε ωστόσο την ανεύθυνη κατά τα άλλα Μαδρίτη ωφελώντας τελικά μόνο τον Φράνκο , ο οποίος αδιάφορος για κάθε πολιτικό έστω και συμπαθή προς αυτόν αποφάσισε αργότερα να γεμίσει αυτός το πολιτικό κενό απ την εκτέλεση Ριβέρα για να αποκτήσει και κάποια ιδεολογία , που ο ίδιος δεν είχε , εξαπλώνοντας την προσωπική του ισχύ προς μία μελλοντική προσωποπαγή κυριαρχία.

 

Και πόσα ήταν συνολικά τα θύματα ; Ο πραγματικός αριθμός θα γίνει γνωστός στο μέλλον καθόσον πολλοί παράγοντες προσπάθησαν να τα κρύψουν και φαλκιδεύουν ανάλογα με την κατάσταση. Κατά την διάρκεια του πολέμου τα νούμερα υπολογίζονται από τα επίσημα αρχεία των φυλακών αλλά δεν περιέχουν εκείνα της υπαίθρου ή των νυκτερινών εφόδων των paseos . Κατά την διάρκεια της φρανκικής κατοχής και δικτατορίας τα θύματα ήταν πολύ περισσότερα αλλά τα αρχεία παρέμεναν μυστικά στην Σαλαμάνκα και ένα μέρος καταστράφηκε επίτηδες. Γενικά ο τότε τύπος έκανε μια προσπάθεια υπολογισμού τους αλλά οι πολιτικές κυβερνήσεις των άλλων Ευρωπαϊκών κρατών ανάγκαζαν συχνά σε αποσιωπήσεις υπέρ της μίας ή άλλης πλευράς.  Τέλος οι ισπανοί ιστορικοί αγωνίστηκαν να ελαττώσουν τις εντυπώσεις δηλώνοντας ότι υπήρξαν πολλές υπερβολές εκατέρωθεν αλλά μάλλον το αντίθετο φαίνεται να είναι αλήθεια. Κατά τον γάλλο ιστορικό Ζώρζ Ρού οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις δίνουν τα εξής θύματα πολιτικών εκτελέσεων :

 

Ιερείς                                                                                 25000

Ατομα θρησκευτικών οργανώσεων                                        15000

Θύματα κατ οίκον επιδρομών (paseos)                                  72000

Φυλακισμένοι εκτελεσθέντες χωρίς δίκη                                45000

Φυλακισμένοι εκτελεσθέντες με συνοπτικές διαδικασίες         125000

-------------------------------------------------------------------------------------

Σύνολο                                                                             282000

 

 

Με  τον νόμο Σούνιερ περί ‘πολιτικών ευθυνών’ στα επόμενα 10 χρόνια μετά τον εμφύλιο πόλεμο υπολογίζεται ότι έγιναν κάπου ακόμα 300.000 , πράγμα που ανεβάζει το συνολικό αριθμό κοντά στο μισό εκατομμύριο , νούμερο που πρακτικά συμπίπτει με την γενική εκτίμηση πολλών. Φυσικά δεν ξέρουμε και πόσα τυχόν θα υπήρχαν εάν κέρδιζε τον πόλεμο η Κυβερνητική παράταξη. Κατά την διάρκεια του πολέμου τα πολιτικά θύματα που εκτελέστηκαν μοιράζονται σε ποσότητα μεταξύ των δύο στρατοπέδων με ελαφρό προβάδισμα στην Κυβερνητική μεριά. Ωστόσο πρέπει να λεχθεί ότι η Κυβέρνηση προσπάθησε να σταματήσει τις εκτελέσεις ειδικά από τις αρχές του 1937 αλλά δεν έλεγχε την κατάσταση ενώ ο Φράνκο τις επέβαλε σαν αναπόσπαστο τμήμα της ‘αποκατάστασης’ του Ισπανικού Εθνους κι αυτό ηθικά βαραίνει πάρα πολύ εναντίον του.

 

Οι εκτελέσεις φυσικά έδρασαν κατά των θυτών : φιλοκυβερνητικοί που δεν ήθελαν τους στρατιωτικούς , τρομαγμένοι απ τα paseos προτίμησαν τον Φράνκο σαν πιθανό προστάτη και άτομα υπέρ της CEDA και αρχικά φιλοφρανκικά αηδίασαν με την εθελοτυφλία μιας αδιάκοπης φασιστικής νοοτροπίας που εξέπεμψε η θητεία του Φράνκο κι εστράφησαν τελικά προς την Δημοκρατία , η οποία επήλθε ομαλά και μάλλον εύκολα μετά τον θάνατό του αποτελώντας τελικά ένα ‘ιστορικό διάλειμμα’ χωρίς κανένα άλλο θεμέλιο : στην ιστορική λίστα των αρχηγών του ισπανικού κράτους διαβάζουμε χρονολογικά : Θαμόρα, Αθάνια , Φράνκο , Χουάν Κάρλος 1ος . Ουσιαστικά η εύθραυστη Δημοκρατία του 1931 συνεχίστηκε ως σήμερα και δεν φαίνεται τελικά ότι η μακρά κατά τα άλλα φρανική περίοδος άλλάξε σε τίποτα τη συνέχειά της.

   


Ο ΦΡΑΝΚΟ ΚΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

 

 

 

Ηταν μια ξιφολόγχη που έψαχνε για μια κάποια ιδεολογία

Ιστορικός Αρνο Μάγιερ

 

Το πρόσωπο αυτό που στην σύγχρονη Ευρώπη είναι εντελώς ξεχασμένο σαν ένα δυσάρεστο , σχεδόν ανύπαρκτο παρελθόν, αξίζει την μεγαλύτερη δυνατή ιστορική προσοχή : Κι υπάρχει σοβαρός λόγος !  Η περίπτωσή του είναι κυριολεκτικά ένα ‘τερατογέννημα’ της , εννοείται , γενετικής ασυμβατότητας Φασισμού και Δημοκρατίας. Κι όμως ο Φράνκο είναι παιδί αυτής της ’ανώμαλης’  ένωσης : τον γονιμοποίησε η Δημοκρατία , τον κυοφόρησε ο Φασισμός και τον κράτησαν σε ζωή και οι δύο σαν ένα παιδί που άξιζε ιδιαίτερης προσοχής, επί 40 κάπου χρόνια ! 

 

Ο ‘στρατιωτικός’ Φράνκο  

Ο Φράνκο , με το πλήρες όνομα  FRANCISCO PAULINO HERMENEGILDO TEΣDULO  FRANCO BAHAMONDE, ήταν ο γιος ενός άσωτου μέθυσου αξιωματικού του ναυτικού που μεγάλωσε μόνος με την μητέρα του σε ένα ιδιαίτερα αυστηρό περιβάλλων που ήθελε να εξισορροπήσει την κακιά πατρική φήμη στην κοινωνία. Ηταν κοντόσωμος και δειλός, με μια χαρακτηριστική τσιριχτή φωνή, όταν το 1907 γράφτηκε στην στρατιωτική σχολή του Τολέδο αλλά εντυπωσίασε με την εξαιρετική αφοσίωση στο καθήκον , πράγμα όχι και τόσο συνηθισμένο για τους συμμαθητές του που βρίσκονταν εκεί κυρίως για να αποφύγουν την ανεργία. Το 1912 όταν αποφοιτά ζητάει μια ‘σκληρή’ μετάθεση , την Ισπανική Λεγεώνα των Ξένων που πολεμάει στο ισπανικό Μαρόκο για να αποδείξει την αξία του. Θα το πετύχει με το παραπάνω καθώς πολύ γρήγορα αποκτά την εκτίμηση του διοικητή του Υποστράτηγου Μίλαν Αστραίϋ. Ο άνθρωπος αυτός μας δίνει μια έμμεση ψυχική περιγραφή  για τον αγαπημένο του ‘μαθητή’ , είναι μονόφθαλμος και το μόνο του μάτι σπιθίζει με οργή και μίσος : ‘Ζήτω ο θάνατος !’ , είναι το αγαπημένο του σύνθημα για τους λεγεωνάριους.  Ο νεαρός Φράνκο θα φανεί αλύπητος με τους Μαροκινούς και σε 3 μόνο χρόνια ο Αστραίϋ τον προβιβάζει σε Ταγματάρχη , όπου διαπρέπει σαν υποδειγματικός διοικητής μονάδας. Η σκληράδα , η βία και η απόλυτη πειθαρχεία θα τον ακολουθούν για πάντα. Το 1920 είναι ήδη Υποδιοικητής της Ισπανικής Λεγεώνας των Ξένων και φαίνεται η στρατιωτική του φήμη ήταν τέτοια που ο βασιλιάς Αλφόνσος 8ος ήταν ο κουμπάρος του στον γάμο του το 1923. Το 1926 κι ενώ είναι μόνον 33 ετών προβιβάζεται σε Υποστράτηγο και το 1928 του ανατίθεται η διοίκηση της Στρατιωτικής Ακαδημίας στη Σαραγόσσα.  Το 1931 που πέφτει η μοναρχία ο Φράνκο παραμένει ένας τυπικός στρατιωτικός , άσχετος με τα πολιτικά κινήματα ακόμα κι όταν η Δημοκρατική κυβέρνηση καταργεί την σχολή του και ο ίδιος παραμερίζεται : στον αποχαιρετιστήριο λόγο του καλεί τους νέους αξιωματικούς να παραμείνουν αφοσιωμένοι και πειθαρχικοί. Το 1931 τον πλησιάζουν για να τον συμπεριλάβουν στο κίνημα Σανχούρχο-Μόλα κι εκείνος απαντά ότι πρόκειται για επιπόλαιο σχέδιο που θα αποτύχει και αρνείται. Το 1933 η νέα κυβέρνηση Λερού τον καλεί να αναλάβει την αρχηγία του Στρατού σαν Αντιστράτηγος και το 1934 διατάσσεται να καταστείλει την επανάσταση στις Αστούριας. Εκεί η φήμη του ξεπερνάει τα όρια της Ισπανίας και συνδέει το όνομά του με την στρατιωτική πειθαρχεία και την εξασφάλιση της τάξης. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι οι δυνάμεις που ανακάλεσε στο πεδίο της δράσης ήταν η πιστή του Λεγεώνα Ξένων και οι φίλοι του και πιστοί συνεργάτες , ταξίαρχοι Χουάν Γιαχέ και Χόρχε Βαρέλα. Το 1935 του ανατίθεται η αρχηγία του Επιτελείου και η αναδιοργάνωση του στρατού ενάντια στα μέτρα που είχε πάρει η κυβέρνηση Αθάνια. Το 1936 καλείται  , με την εμμονή του Γιαχέ , στο νέο  κίνημα Μόλα όπου αρνείται και πάλι. Ωστόσο τον ανησυχεί τρομερά το θέμα διαμελισμού της Ισπανίας όταν ο Αθάνια δέχεται να συζητήσει την απόσχιση Βάσκων και Καταλανών και στέλνει προειδοποιητικό γράμμα στην κυβέρνηση. Η οργή που προκαλεί μέσα στην χαώδη πολιτική κατάσταση θυμίζει ‘εκκολαπτόμενο κινηματία’ και γι αυτό τον μεταθέτουν δυσμενώς στις πολύ μακρινές Κανάριες. Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα , ο πληγωμένος του εγωισμός , τον φέρνει κοντύτερα στους κινηματίες όπου γίνεται δεκτός πολύ απρόθυμα απ τον Μόλα μόνο και μόνο για την άμεση επιρροή του στην Λεγεώνα των Ξένων.

 

Ο ‘πολιτικός’ Φράνκο  

Μετά το ξεκίνημα του κινήματος η τύχη τον ευνοεί άμεσα : Οι βασικοί κινηματίες στη Μαδρίτη και Βαρκελώνη αποτυγχάνουν κι είναι νεκροί, ο Μόλα επικρατεί μπλοκαρισμένος άσχημα στη Ναβάρα κι ο Φράνκο είναι ο μόνος που επικρατεί άνετα στις Κανάριες και το Μαρόκο. Οταν Χίτλερ και Μουσολίνι στέλνουν βοήθεια είναι ο μόνος που μπορεί να την παραλάβει και το πιο σημαντικό , ο Χίτλερ ζητάει να βάλει την υπογραφή του και άρα τον θεωρεί δεσμευμένο για τις μελλοντικές οικονομικές ανταλλαγές με την Γερμανία : αυτή η λεπτομέρεια δίνει μια απροσδόκητη εξέλιξη και ο Φράνκο θεωρείται απ τους δύο δικτάτορες ως ο ‘φυσικός’ εκπρόσωπος του κινήματος. Οταν σχηματίζεται η κυβέρνηση του Μπούργκος ο Φράνκο προτείνεται σαν ο αρχηγός της κυρίως από αυτόν τον λόγο αφού το κίνημα στηρίζεται αποκλειστικά απ την ιταλο-γερμανική βοήθεια που παίρνει , ειδεμή είναι χαμένο. Ο αρχικινηματίας Μόλα το καταλαβαίνει και υποχωρεί αλλά γίνεται έξω φρενών όταν ο Φράνκο υπογράφει τα νέα του διατάγματα σαν ‘αρχηγός κράτους , ελέω Θεού’ , ενώ είναι ολοφάνερο ποιός είναι ο ‘Θεός’ στην προκειμένη περίπτωση.   Στην συνέχεια ωστόσο η ‘προσωπικότητα’ Φράνκο πέφτει στα πολύ ικανά χέρια του κουνιάδου του Σούνιεθ ο οποίος είναι και ο ‘νους’ που δημιουργεί τον ‘πολιτικό’ Φράνκο. Με στόχο την μελλοντική επιβολή ενός προσωπικού καθεστώτος ο Σούνιεθ δημιουργεί ένα ανύπαρκτο πολιτικό υπόβαθρο με βάσει το οποίο ο Φράνκο ήταν, τάχα , ο πολιτικός ηγέτης της Φάλαγγας , κόμμα του νεκρού ήδη Ριβέρα. Θα χρειαστεί να εξολοθρεύσει με φυλακή κι εξορία τους παλιούς φαλαγγίτες και να κλείσει τα γραφεία της Φάλαγγας δημιουργώντας μια άλλη κομματική οργάνωση με σχετικά παρόμοιο όνομα αλλά με άλλα νέα μέλη που ακολουθούν τον Φράνκο απλά για τα πολιτικά μέσα και οφέλη που εξασφαλίζουν , κατά το πρότυπο των γερμανικών SS. Την ίδια ώρα ο Σούνιεθ , σε άριστες σχέσεις με τους Γερμανούς , μεταφράζει το χιτλερικό σύνταγμα για να το υιοθετήσει κι η Ισπανία. Παρόλα αυτά η αρχική στρατιωτική ομάδα των αρχικινηματιών του 1936 κι ειδικά οι Καρλιστές δεν πείθονται εύκολα και οι αντιδράσεις ξεκινάνε , κατηγορώντας τον ότι ‘ξεπούλησε’ πολλά στους ξένους και συντηρεί ένα παιχνίδι υπέρ αυτών που ουσιαστικά θέλουν να εκμεταλλευτούν την Ισπανία. Το 1937 σκοτώνεται ο Μόλα σε ‘περίεργο’ αεροπορικό ατύχημα : λίγοι πιστεύουν ότι οι γερμανοί και η αντίδραση στον Φράνκο είναι άσχετες και αυτό φαίνεται με την άμεση αναγόρευση του Φράνκο σε ‘Χενεραλίσιμο’ , ‘Καουντίγιο’ ή ‘Χέφε’ , όρους αντίστοιχους του φύρερ και ντούτσε που σήμαινε ο ‘Γενικός’ αρχηγός των πάντων , όλων των πολιτικών , θρησκευτικών και στρατιωτικών δυνάμεων στην Ισπανία.

Το 1937 είναι το έτος που ξεκινάει το Φρανκικό Καθεστώς και είναι αυτό ακριβώς που λέει το όνομα : το δικό του καθεστώς. Ο Φράνκο δεν φρόντισε ποτέ να ασπαστεί καμία ιδεολογία και μάλιστα εξάλειψε ακόμα και τα υγιή εκείνα συνθήματα της παλιάς Φάλαγγας που μιλούσαν για λαϊκές μεταρρυθμίσεις και διοικητικές αναδιοργανώσεις. Ο ιστορικός Αρνο Μάγιερ του έδωσε τον καλλίτερο ποτέ χαρακτηρισμό : ‘ Μια ξιφολόγχη που έψαχνε για μια κάποια ιδεολογία’. Κι όσο για τους πολιτικούς του λόγους , ο ίδιος ήταν κακός στο να εκφωνεί λόγους κι ακόμα περισσότερο στο να τους σκέφτεται , βέβαια, αλλά διέθετε γι αυτό μια ομάδα δημοσιογράφων που διηύθυνε ο πατέρας του άλλοτε Ισπανού πρωθυπουργού Αθνάρ. Την ίδια ώρα βέβαια ο Σούνιεθ φρόντιζε πάντα για ένα αδιάκοπο ‘διαίρει και βασίλευε’ μεταξύ των ατόμων με Καρλιστικές , Φαλαγγίτικες ή φιλοβασιλικές ρίζες να αλληλοτρώγονται μεταξύ τους για ‘εύνοιες’ ώστε να μην αποτελέσουν οργανωμένη απειλή για τον ‘Χενεραλίσιμο’. Κι αυτό κράτησε χρόνια. Κι όταν τον ρώταγαν για σύνταγμα και εκλογές ο Φράνκο απαντούσε : ‘Εκλογές ; Η νίκη μας δεν έγινε με εκλογές αλλά με λόγχες !’

 

Ο ‘στρατηγικός’ Φράνκο  

Οσο κράτησε όμως ο πόλεμος ο Φράνκο παρουσίασε μια στρατηγική όψη καθόλου κολακευτική αλλά όμως σε πλήρη αρμονία με την διατήρηση ενός ‘image’ . Τον κατηγόρησαν ότι δεν διέθετε άλλη στρατηγική παρά τις μετωπικές πολυαίμακτες επιθέσεις χωρίς καμιά σχεδίαση σε μεγάλο πλάνο πράγμα που μακροχρόνησε τον πόλεμο αφύσικα. Αλλοι παρατήρησαν πως η μόνη στρατηγική στην οποία ήταν ευαίσθητος ήταν να κυνηγάει να καταπνίξει την οποιαδήποτε κίνηση του εχθρού που θα μπορούσε να δώσει την εντύπωση ότι η κυριαρχία του αμφισβητείται , όπως η άσκοπη στρατηγικά αντι-πολιορκία του Αλκαζάρ που καθυστέρησε την κατάληψη της Μαδρίτης και η εγκατάλειψη της αποκοπής του δρόμου Μαδρίτη – Βαλένθια χάριν της κατάληψης των Βασκικών περιοχών για να αποκόψει τυχόν βρετανικό ενδιαφέρον για την περιοχή αυτή που είχε ‘υποσχεθεί’ στον Χίτλερ. Αλλά πιθανόν κι όλα αυτά να είχαν βάση , αν σκεφτεί κανείς ότι για μια στιγμή , ο Φον Πάπεν και ο Χίτλερ συζήτησαν το ενδεχόμενο να τον εγκαταλείψουν. Εχει παραμείνει μάλιστα ο παρακάτω διάλογος ,απ το 1938  :

Φον Πάπεν : Ετσι που τραβάει ο χρόνος με το μέτωπο ο Φράνκο θα χρειάζεται αδιάκοπα στρατιωτική βοήθεια. Ως πότε θα μπορούμε να του στέλνουμε ολοένα περισσότερα και μοντέρνα  όπλα ; Για να τελειώνουμε επιτέλους , είτε τον παρατάμε για πάντα είτε τον ενισχύουμε στο μέγιστο για να κλείνει η υπόθεση Ισπανία

Χίτλερ : Ναι, έχουμε πολλές υποχρεώσεις σε πολλά άλλα μέρη της Ευρώπης. Αλλά τι εντύπωση θα δώσουμε αν τον εγκαταλείψουμε ;

Φον Πάπεν : Ε, τότε ας του στείλουμε γρήγορα την τελευταία μας παραγωγή απ τα όπλα που βγάζουν τα εργοστάσιά μας.

 

Ο Φράνκο και ο Αξονας – η αλήθεια και το ψέμα

         Οι λίγοι φρανκικοί οπαδοί που απομένουν σήμερα, έχουν ‘ξεχάσει’ τα χιλιάδες θύματα και συγκεντρώνουν όλα τους τα υπέρ του επιχειρήματα στην άρνηση που τάχα  έθεσε στον Χίτλερ για την μή συμμετοχή της Ισπανίας στον 2ο ΠΠ. Πρόκειται όμως για ένα ιστορικό ψέμα , ολότελα κατασκευασμένο μεταφρανκικά. Το 1940 ο Χίτλερ κράταγε την Ευρώπη στην μπότα του και ο τελευταίος που θα τόλμαγε να του ‘αντισταθεί’ ήταν ο Φράνκο , με τους Γερμανούς να τον περικυκλώνουν από παντού και να τους χρωστάει και τεράστια ποσά υλικής βοήθειας ! Γι αυτό εξάλλου κι έστελνε συγχαρητήρια τηλεγραφήματα για τις νίκες των ναζί ενάντια στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.  

        Οχι , η ανθρωπότητα δεν βρέθηκε μπροστά σε ένα ‘ηρωα’ αλλά σε ένα δεινό υπολογιστή που όντως πρόσφερε στον Χίτλερ την δίοδο της Ισπανίας πρός στην Αφρική εάν ο Γερμανός παράλληλα του χάριζε την ΒΔ Αφρική ολόκληρη και μέρος των Γαλλικών γειτονικών ακτών. Παρόλα αυτά κατά την διάρκεια του πολέμου έσετειλε φρουρές στην Ταγγέρη και Γαλλικό Μαρόκο με σκοπό να μείνει εκεί για πάντα ,  ώσπου το 1942 οι σύμμαχοι αποβιβάστηκαν στην Καζαμπλάνκα κι η κατάσταση άλλαξε . Ο Χίτλερ με τη σειρά του λογάριασε ότι όλα αυτά ήδη τα είχε στη διάθεσή του μέσω του  υποοταγμένου Γαλλικού Βισύ κι άρα δεν άξιζε τον κόπο, όπως εξομολογήθηκε στον Τσιάνο.  Τελικά προσέφερε λιμενισμό  κι ανεφοδιασμό γερμανικών υποβρυχίων και παρείχε άφθονη υποστήριξη σε δίκτυα πρακτόρων ναζί σε όλη τη διάρκεια του πολέμου . Στη συνέχεια ο Φράνκο κράτησε πολύ ανοιχτές τις επαφές του με την Χιτλερική Γερμανία και κείμενα που αποκαλύφτηκαν πρόσφατα π το Υπ Εξωτερ της Ισπανίας, περιέχουν τα ονόματα κάπου 100 ναζί που βρήκαν καταφύγιο στην Ισπανία μεταπολεμικά για τα οποία οι Madrid Times γράψαν πως οι αποκαλύψεις θα ‘ανάψουν τα πνεύματα’ . Περίμενε ως τον τον Μάη του 1945 για να παύσει επίσημα τις διπλωματικές του σχέσεις με το χιτλερικό καθεστώς αλλά μετέφερε στην Ισπανία κάπου 250 εκατομ. λίρες Αγγλίας , που ανήκαν σε ναζί κι εβοήθησε επίσης και την μεταφορά μερικών στην Αργεντινή. Προσέφερε ακομα άσυλο και σε καταζητούμενα ναζιστικά μέλη : για παράδειγμα τον βέλγο αρχηγό των SS Λεόν Ντεγρέλ που εμφανίστηκε δημόσια να ζεί στην Ισπανία κι έδωσε συνέντευξη τύπου – υπάρχουν κι άλλοι λιγώτερο φανεροί φυσικά. Προσέφερε ακόμα άσυλο στον Οττο Σκορτσενυ  , στην οικογένεια του Φον Κανάρις , τον ιταλο φασίστα Γκαμπάρα και άτομα του Βισύ και της πρώην Γκεστάπο παρά τις επίσημες κατηγορίες κρατών. Το 1946 ο Φράνκο , μετά την αλλαγή των πραγμάτων θα δηλώσει ότι ουδέποτε βοήθησε ναζιστές (!)  κι ότι είναι πρόθυμος να συμβάλλει στον αντικομουνιστικό αγώνα της Δύσης.

        Επαφίεται στον αναγνώστη να αντιληφθεί μόνος του πόσο ‘αντίσταση’ προέβαλε τελικά ο Φράνκο στον ...Χίτλερ , κατά τα ηλίθια λεγόμενα των φιλοφρανκικών αρθρογράφων. Κι ας μην ξεχνάμε και πως για αυτούς τους λόγους εξ άλλου , ο ΟΗΕ αποφάσισε μεταξύ 1945-55 ότι η Φρανκική Ισπανία δεν είχε θέση σαν μέλος των Εθνών , το ΝΑΤΟ αρνήθηκε συχνά την ένταξη της Ισπανίας μετά τον πόλεμο και η ΕΟΚ ανέβαλε πολλές φορές τις σχέσεις της με την Ισπανία όσο ζούσε ο Φράνκο.  

Για περισσότερη ανάγνωση (στα αγγλικά) :

http://www.zum.de/whkmla/region/spain/spwwii.html

http://www.trussel.com/hf/spain.htm

http://www.spain-barcelona.com/general/history/q-rule-of-franco.htm

 

Φράνκο ο …‘άνθρωπος’

 Είναι τελικά πιό  αποκαλυπτικά τα ‘ιδιαίτερα’ χαρακτηριστικά του καθημερικού Φράνκο που μας λένε περισσότερα για πολλά. Με προσωπική του πρωτοβουλία προώθησε μερικούς νόμους ηθικής ευπρέπειας στην φρανική Ισπανία , σαν τους παρακάτω :  

Απαγορεύθηκε 

-          το διαζύγιο

-          τα έξωμα φορέματα

-          το να κρατούνται τα ζευγάρια χέρι, χέρι σε δημόσιους χώρους , και

-          η συναναστροφή με …διαμαρτυρομένους στο θρήσκευμα !

 Αλλά αυτό δεν ήταν όλο. Φανατικός ποδοσφαιρόφιλος θαυμαστής της Ρεάλ Μαδρίτης , εφρόντιζε με την επέμβαση της αστυνομίας να … κερδίζει αγώνες απειλώντας τους αντίπαλους ποδοσφαιριστές. Στην περίοδο των μεταγραφών κατάφερνε πάντα να αφήνουν οι καλοί ποδοσφαιριστές τα αντίπαλα σωματεία και να έρχονται στην Ρεάλ. Ολα αυτά τα αποκάλυψαν σε εκπομπή της γαλλικής τηλεόρασης με συνέντευξη οι τότε άνθρωποι των σωματείων. Τα σχόλια περιττεύουν.

 

Ο ‘διπλωματικός’ Φράνκο και η ‘Μεταπολεμική’ του Ισπανία  

Αλλά εκεί που φαίνεται πως ο Φράνκο αξίζει ‘συγχαρητηρίων’ είναι η διπλωματική του ικανότητα να επιζήσει μέσα στην καρδιά της ‘Δημοκρατικής’ Ευρώπης επί 40 ακόμα χρόνια. Και δεν ήταν λίγη αφού κατάφερνε να κερδίζει αυτό που ήθελε από κάθε πλευρά ενδίδοντας όσο αρκούσε.  Ο Σούνιεθ μεταπολεμικά (1947) απομακρύνθηκε απ την κυβέρνηση σαν γνωστός φιλοχιτλερικός αλλά διατηρήθηκαν οι οικονομικές σχέσεις με πρώην χιτλερικούς και φυγάδες φιλοναζί. Αν και δεν έγινε άμεσα δεκτός στον ΟΗΕ , ενέδωσε αμέσως στην προθυμία των ΗΠΑ για παροχή μετασταθμευτικών βάσεων στην Ισπανία για αεροπλάνα μακρινών πτήσεων προς την Ανατ Μεσόγειο. Κατάφερε να ‘ξεχάσει’ για κάπου 30 χρόνια το θέμα του Γιβραλτάρ εξασφαλίζοντας την άνετη ανοχή της Αγγλίας. Απαγόρευσε στην βασιλεία να επιστρέψει αλλά την καθιέρωσε σαν διάδοχο σχήμα του καθορίζοντας ουσιαστικά και την μεταφρανκική εποχή επιλέγοντας τον σημερινό Ισπανό βασιλιά. Σε όλη την διάρκεια αυτή των 40 ετών εσωτερικά καταδίωξε αλύπητα ακόμα και την υποψία μιας δυσφορίας απάνω του δικαιολογούμενος ότι το κάνει για ... αντικομουνιστικούς λόγους , καλυπτόμενος απ το ψυχροπολεμικό πνεύμα της εποχής.

 

 

Μια φωτογραφία μιλάει όσο χίλιες λέξεις : Χειραψίες κι εναγκαλισμοί . Ο Αιζενχάουερ διαδέχεται τον Χίτλερ με απόσταση 20 ετών στην αγκαλιά του ‘αιώνιου’ Φράνκο. Ο Νίξον στον θάνατό του τον αποκάλεσε καλό φίλο των ΗΠΑ. Φασισμός και Δημοκρατία έχουν κοινούς απογόνους ;

 

Να μια λίστα με τα σημαντικότερα γεγονότα αυτής της διπλωματικής πορείας :

 

1939-45            Ο Φράνκο μένει εκτός πολέμου. Στέλνει εθελοντές στον Χίτλερ κι υποστηρίζει κρυφά μερικούς γερμανούς πράκτορες στη χώρα του.Δεν τον δέχονται στον ΟΗΕ

1947                 Αναγνωρίζει την βασιλεία αλλά μόνο σαν διάδοχο κατάσταση μετά τον θάνατό του

1953                 Υπογράφει με ΗΠΑ 5ετή συμβόλαιο παραχώρησης βάσεων

1955                 Αναγνωρίζεται απ τον ΟΗΕ

1956-58             Δέχεται την ανεξαρτησία του ισπανικού Μαρόκου

1963                 Επεκτείνει για ακόμα 10 χρόνια το συμβόλαιο βάσεων με ΗΠΑ

1969                 Ζητάει ‘χλιαρά’ , για εσωτερικούς λόγους, την επιστροφή του Γιβραλτάρ

1970                 Ο Φράνκο ασθενεί. Ορίζει τον Χουάν Κάρλος διάδοχό του

1973                 Δολοφονείται ο πρωθυπουργός του Καρέρο Μπλάνκο. Ξεκινάει πορεία προς μια απο-Φρανκοποίηση

1975                 Οι ΗΠΑ παραχωρούν μεγάλη οικονομική βοήθεια στην Ισπανία προετοιμάζοντας μια ευνοϊκή γι αυτούς μεταφρανκική Ισπανία. Ο Φράνκο πεθαίνει στις 20 Νοεμβρίου

Βλέποντας την σημερινή Ισπανία του 2000 , στην Ενωμένη Ευρώπη , αναλογίζεται κανείς σε τι χρησίμευσε ποτέ ο Φράνκο σε αυτήν ; Η απάντηση πρέπει να είναι : ‘τίποτα’ . Αν όμως τοποθετούσαμε το ίδιο ερώτημα αλλά για την εκτός της Ισπανίας κατάσταση απ το 1936 θα βλέπαμε πως τα πράγματα θα ήταν πολύ αλλιώτικα για την Αγγλία, την Γαλλία, τις ΗΠΑ και  φυσικά την Γερμανία κι Ιταλία. Αυτούς εξυπηρέτησε ο Φράνκο και αυτοί , έμμεσα ή άμεσα τον ‘γέννησαν’.  

 

 

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 : ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 : ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΕΣ - ΛΕΓΕΩΝΑ ΚΟΝΔΩΡ

 

     ΕΞΟΔΟΣ ΑΠ ΤΟ ΑΡΘΡΟ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ (Home Page)