ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ. ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : Ο ΦΡΑΝΚΟ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ - Η ΜΑΔΡΙΤΗ ΑΝΘΙΣΤΑΤΑΙ  

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ ΑΜΥΝΕΤΑΙ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΦΤΕΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 : ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΕΣ - ΛΕΓΕΩΝΑ ΚΟΝΔΩΡ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ . Ο ΦΡΑΝΚΟ & Η ΦΡΑΝΚΙΚΗ ΙΣΠΑΝΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 : ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

 

Κανείς στη γή δεν τάφηκε τόσο πλέρια τιμημένα

Όσο αυτοί που πέθαναν στο Ισπανικό το χώμα

Ερνεστ Χέμινγουαίη

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ. ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

 

Ο Μόλα τώρα πιά δεν έχει δισταγμούς. Καλεί καί πάλι την ομάδα των πρώην πραξικοπηματιών αλλά επηυξημένη και οργανωμένη. Παρίστανται οι ανώτατοι αξιωματικοί Βαρέλα , Γκαλάρζα, Γιαχουέ, Σαλικουέτ, Γκοντέτ και Καμπανέλλας, με τον Σανχούρχο σαν επίσημη κεφαλή που εννοείται θα επανέλθει από την εξορία. Η ομάδα αποκτά ένα απροσδόκητο μέλος, τον Κιέϊπο ντε Λιάνο που αν και χαρακτηρισθείς αρχικά ‘δημοκρατικός’ πνέει μένεα εναντίον του Αθάνια και της ‘κομπίνας’ με την οποία έδιωξε τον Θαμόρα. Ο Φράνκο πάλι δεν είναι στην ομάδα αυτή αλλά επιμένουν  οι στενοί του φίλοι Βαρέλα, Γιαχουέ να μην τον ξεχάσουν. Ο Μόλα δεν τον θέλει αλλά ξέρει ότι έχει επιρροή στην Λεγεώνα και λογαριάζει στο τί μπορεί να προσφέρει από τις αποικίες σαν βοήθεια στην Μαδρίτη. Ο Φράνκο όταν καλείται στέλνει μύνημα συμπαράταξης και ο Μόλα αποφασίζει δράση στις 20 Ιουλίου 1936. Σε 5 σημεία το κίνημα χτυπάει αλλά και πάλι οι κινήσεις είναι αβέβαιες. 

Η ‘Χούντα’ όπως εμφανίστηκε στο κοινό μετά την ανακοίνωση του κινήματος . Από τα αριστερά : Μόλα,Σαλικουέτ (με τα παχιά μουστάκια),ντε Λιάνο,Φράνκο,Καμπανέλλας.

Στην Μαδρίτη μέσω της UMRA μοιράζονται όπλα στους δρόμους και μπλοκάρονται οι στρατώνες, στη Μαγιόρκα ο Γκοντέτ συλλαμβάνεται, στη Ναβάρρα ο Μόλα πιάνει τα πόστα του στη Ναβάρρα αλλά είναι περικυκλωμένος χωρίς πολλά εφόδια, στον νότο υπάρχουν μόνο μικροεπεισόδεια και σε λίγα σημεία επικρατούν μεμονωμένες φρουρές. Το κίνημα ουσιαστικά απέτυχε και πάλι με τον Μόλα κυκλωμένο και με μόνο τον Φράνκο να κρατάει τις Καναρίους και την Λεγεώνα που τον περιμένει στο Μαρόκο.  Εν τω μεταξύ ο Σανχούρχο κατά την πτήση του απ την Πορτογαλλία σκοτώνεται σε αεροπορικό ατύχημα και το κίνημα θεωρητικά μένει ακέφαλο. Στη συνέχεια εκτελούνται o Γκοντέτ και ένας φρούραρχος στη Σαραγόσσα που παραδόθηκαν στους κυβερνητικούς  αλλά χωρίς δίκη, απλά με την απόφαση των αποσπασμάτων που τους συνέλαβαν και χωρίς να ρωτήσουν την κυβέρνηση.  

Η UMRA μοιράζει όπλα στους δρόμους. Η κίνηση αυτή σίγουρα εξουδετέρωσε το κίνημα σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη  

Η Μαδρίτη είναι εντελώς ανέτοιμη για μια σοβαρή πολεμική αναμέτρηση . Το κίνημα βρήκε αντιμέτωπους κυρίως τοπικές μιλίτσιες και αξιωματικούς που έδρασαν με δική τους πρωτοβουλία, ο δε λαός απροειδοποίητος ξεκίνησε καλοκαιριάτικα για διακοπές. Ο Κιρόχα ζητά απ τους κινηματίες να παραδοθούν , αυτοί αρνούνται καθώς έμαθαν για τις εκτελέσεις των συναδέλφων τους , κι αυτός παραιτείται και στη θέση του ο Αθάνια βάζει τον Χοσέ Χιράλ που αποφασίζει να εξοπλίσει τον λαό και να κηρύξει γενική κινητοποίηση αλλά και που στέλνει γράμμα απόγνωσης στην σοσιαλιστική γαλλική κυβέρνηση για μοντέρνα όπλα  κυρίως αεροπλάνα ενώ  στο μόνο που ευελπιστεί είναι η θαλάσσια λωρίδα που χωρίζει την Ισπανία απο το Μαρόκο την οποία ο Φράνκο χωρίς ναυτικό δεν μπορεί να διαβεί. Ο στόλος λιμενίζεται κυρίως στην Φερεόλ, στην Γκαλίθια στον Ατλαντικό , πατρίδα του Φράνκο και έρχεται διαταγή απ τη Μαδρίτη να κατευθυνθεί στα στενά του Γιλβραλτάρ και να αποκόψει το πέρασμα, αλλά οι ανώτατοι αξιωματικοί του ναυτικού, παραδοσιακοί φιλοβασιλικοί σκοπεύουν να βοηθήσουν τον Φράνκο. Τα μηνύματα λαμβάνονται όμως απo τους ασυρματιστές των πλοίων οι οποίοι ειδοποιούν τα κατώτερα μέλη του πληρώματος που ξεσηκώνονται σε ανταρσία και λίγοι αξιωματικοί θα μείνουν ζωντανοί. Στην συνέχεια ωστόσο στο κάθε καράβι δημιουργούνται ‘επαναστατικές επιτροπές’ με σκοπό να αποφασίσουν από μόνοι τους για το ‘τί μέλει γενέσθαι’. Η κυβέρνηση διαπιστώνει όμως ότι έτσι δεν ελέγχει άμεσα τον στόλο ενώ η Φερρεόλ τελικά συντάσσεται με τον Φράνκο και αριθμός πλοίων εντάσσεται στο αντικυβερνητικό στρατόπεδο. Οσο για την αεροπορία η Ισπανία διαθέτει μια ασυνάρτητη ποικιλία διαφόρων τύπων κατασκευής 1925-30 που κορoϊδευτικά την αποκαλούν ‘Τσίρκο Κρόνε’ (ΣΗΜ : όνομα διάσημου τσίρκου που υπάρχει ως σήμερα), έτσι δεν μπορούν να απειλήσουν σοβαρά ούτε πεζικό, ούτε πλοία. Η Ισπανική κυβέρνηση τότε καταλαβαίνει ότι μόνο πολιτικοί παράγοντες  εκτός των συνόρων της θα μπορούσαν να κρίνουν τις επερχόμενες εξελίξεις. Αλλά κι ο Φράνκο το ίδιο έχει καταλάβει, ή μάλλον του το έδωσαν γρήγορα να το καταλάβει οι άμεσοι άνθρωποι του περιβάλλοντός του. Θα είναι αυτοί οι εξωτερικοί παράγοντες που του λοιπού θα αποφασίσουν προς τα πού θα κλίνει η πλάστιγγα αυτού του Εμφυλίου Πολέμου .

 

Τα πολιτικά συμφέροντα των άλλων Ευρωπαϊκών Δυνάμεων  

  Τι σημαίνει μη-επέμβαση ; 

Μα τι άλλο παρά την πριμοδότηση της μιας πλευράς 

Ταλλεϋράνδος

Εκείνος που θέλει να αναμειχθεί περισσότερο από κάθε άλλον στην Ισπανία είναι ο Μουσσολίνι. Είναι ήδη 14 χρόνια στην αρχή και η οικονομική ευμάρεια που υποσχέθηκε χρειάζεται πόρους που η Ιταλία δεν έχει. Η λύση είναι κλασσική, θα τους αναζητήσει απ τους γείτονες στη σφαίρα της Μεσογείου, στα πετρέλαια της Λιβύης, την Β. Αφρική και την Αιθιοπία αντιμετωπίζοντας την Αγγλία και Γαλλία. Ειδικά η Μαγιόρκα αποτελεί ιδανική αεροναυτική βάση που ελέγχουν και τους δύο στην Μεσόγειο. Γαλλία και Αγγλία εκείνη τη στιγμή διπλωματικά παρουσιάζουν το χειρότερο τους πρόσωπο : ταραγμένοι από την οικονομική κρίση ,με έντονα τα σημάδια κοινωνικών ανακατατάξεων και με νωπές τις πολύνεκρες μνήμες του 1ου ΠΠ, δεν θέλουν με τίποτα να ονοματίσουν την λέξη πόλεμος και προτιμούν να υποχωρήσουν. Ο Μουσολίνι , σωστά ώς απεδείχθη,  σκέπτεται ότι η επίδειξη στρατιωτικής δύναμης θα τους κάνει ολοένα και πιό υποχωρητικούς και του φαίνεται εξαιρετική η ευκαιρεία να σημειώσει νίκες εναντίον λαϊκών μαχητών αφού ο ίδιος σκοπεύει να στείλει τακτικό επαγγελματικό στρατό. Όταν οι φρανκικοί εκπρόσωποι του χτυπούν την πόρτα, υπόσχεται τα πάντα και δεν δέχεται καν συζήτηση για χρήματα ! 

Οι γερμανοί αρχικά έχουν αλλού στραμμένη την προσοχή τους, όπως πάντα ανατολικά, αλλά όταν δέχονται την επίσκεψη των φρανκικών εκπροσώπων δεν την απορρίπτουν, μπορούν κι αυτοί να μιμηθούν τους ιταλούς, εξ άλλου κάθε παρουσία τους στην Ισπανία θα έχει κέρδη ενάντια και της Αγγλίας, ειδικά το Γιλβραλτάρ και το πέρασμα στην Αφρική, αλλά και της Γαλλίας  η οποία έτσι θα περικυκλωθεί από παντού από γερμανικές δυνάμεις.

 Οι Αγγλοι βλέπουν τις κινήσεις γερμανο-ιταλών αλλά έχουν ένα εντελώς άλλο σκεπτικό για την Ισπανία. Η Ισπανία στρατηγικά μπορεί να απειλήσει την ναυσιπλοϊα τους στη Μεσόγειο αλλά μία σοσιαλιστικο-κομμουνιστική Ισπανία θα κάνει κάτι χειρώτερο : θα επεκταθεί πιθανότατα και στην Πορτογαλία και θα τους απειλήσει στον Ατλαντικό, όπως δηλώνει σχετικό ‘μυστικό’ διπλωματικό της ανακοινωθέν. Αλλά όχι μόνο αυτό : Στην Ισπανία και ειδικά απ τα Βασκικά μεταλλεία παίρνουν ένα σεβαστό μέρος από ατσάλι κι είναι το πιό γειτονικό τους. Το άλλο είναι η Σουηδία κι αυτό όμως μέσω του μακρινού Νορβηγικού λιμανιού Νάρβικ χώρια που οι Σουηδοί πουλάνε ήδη ένα μέρος και στον Χίτλερ. Πέρα από αυτό στην Ισπανία διαθέτουν κεφάλαια :ο Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών είναι όλος αγγλικός ,  τα ναυπηγεία χρησιμοποιούν αγγλικό εξοπλισμό και σχέδια, υπάρχει συμπαραγωγή ελαφρού οπλισμού και μηχανών αεροπλάνων και ακόμα η Ισπανία προσφέρει τα πιό φτηνά γεωργικά προϊόντα που εισάγει η Αγγλία απ την Ευρώπη. Η κυβέρνηση Λαϊκού Μετώπου είναι σαφής απειλή για όλα αυτά από κάθε άποψη ενώ ακόμα κάποια κεφάλαια φιλοφρανκικά  φυλάσσονται σε αγγλικές τράπεζες. Μεταξύ των δύο μερών οι Αγγλοι ξέρουν ποιά …δέν τους κάνει.  Ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Στάνλεϋ Μπάλντγουϊν θα απειλήσει επίσης την Γαλλική κυβέρνηση όταν προσπάθησε να βοηθήσει την Δημοκρατική Ισπανία με την εγκατάλειψή της σε περίπτωση πολέμου με την Γερμανία και θα κάνει τα πάντα ώστε η ΚτΕ να αδιαφορήσει για τις διαμαρτυρίες της Ισπανίας για την στρατιωτική παρέμβαση των Μουσολίνι - Χίτλερ στο έδαφός της. 

(Στάνλεϋ Μπάλντγουϊν) Stanley Baldwin 

Στο πρόσωπο του Αγγλου πρωθυπουργού Στάνλεϋ Μπάλντγουϊν , η ιστορία θα δεί μια μέρα όχι μόνο τον δήμιο της Δημοκρατικής Ισπανίας αλλά πιθανώτατα και τον προταίτιο του 2ου ΠΠ. Η πολιτική του ευνόησε σκανδαλωδώς την Γερμανία τον καιρό της Χιτλερικής ανόδου. Τα βαθύτερα αίτια ήταν δύο : 

α) η Αγγλία πουλούσε βιομηχανικό υλικό , μέχρι και μηχανές αεροπλάνων στον Χίτλερ και νοιάζονταν αυτό να συνεχίσει για οικονομικούς λόγους,  και 

β) η αιώνια Αγγλική πολιτική που έχει τις ρίζες της στην Ναπολεόντια εποχή ήθελε την Ευρώπη διηρημένη : ο Χίτλερ που απειλούσε την Γαλλία ήταν , κατά τη γνώμη του , ένας σύμμαχος των καταστάσεων. Ακόμα κι όταν αντιχιτλερικοί πλησίασαν την Αγγλία για να προειδοποιήσουν για τις διαθέσεις του Χίτλερ , ο Μπάλντγουϊν τους έδιωξε. Συμπτωματικά ήταν το πείσμα του γηραιού Τσώρτσιλ που ήθελε να χτυπήσει τον Μπάλντγουϊν που αποκάλυψε ότι ο άγγλος πρωθυπουργός κρατούσε κρυφά απ την Βουλή και τον αγγλικό λαό τις αναφορές των μυστικών υπηρεσιών που έδειχναν πολύ καθαρά ότι ο Χίτλερ εξοπλίζονταν επικίνδυνα και κατά παράβαση των συνθηκών που είχαν υπογραφεί. Ο Τσάμπερλαιν που τον διαδέχτηκε ήταν δέσμιος αυτής της γραμμής κι αναγκάστηκε να φτάσει στο σημείο του εξευτελισμού ,να τον ξεγελάσει ο Χίτλερ, στην καλή θέληση του οποίου είχε στηριχτεί όλη εκείνη η ολέθρια πολιτική. Στο θέμα της Ισπανίας ο Μπάλντγουϊν πίστευε ότι άξιζε να κάνει τα ‘στραβά μάτια’ γιατί ο Χίτλερ δούλευε κατ αυτόν το ‘αντικομουνιστικό’ χαρτί της πολιτικής του και επίτηδες πίεζε την ΚτΕ να αγνοήσει την συμμετοχή των χιτλερικών στο πλευρό του Φράνκο. Γι αυτόν η Δημοκρατική Ισπανία ήταν μια πληγή που έπρεπε να κλείσει. Ακόμα εξεβίαζε την Γαλλία να μην επέμβει υπέρ της Δημοκρατίας επισείοντας την απειλή του Χίτλερ και την απόφαση της Αγγλίας να μην την βοηθήσει σε μία Γαλλο-Γερμανική σύρραξη αν αυτή προέκυπτε σαν αποτέλεσμα βοήθειας προς την Ισπανία. Ο Μπάλντουϊν έθεσε τα θεμέλια της Χιτλερικής ανόδου. Ο 2ος ΠΠ δεν έγινε απλά και μόνο επειδή ένας ‘τρελός’ Χίτλερ το αποφάσισε μια μέρα

I

Ο Αγγλος συγγραφέας Τζώρτζ Οργουελ έγραψε για την πολιτική ευθύνη της Αγγλίας τα παρακάτω :

« Ο Τσάμπερλαιν θα ξεπουλήσει την Ισπανία και την Ευρώπη στον Φασισμό ελπίζοντας να εξασφαλίσει το αδιατάρακτο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και του Βρετανικού Καπιταλισμού. Στην πρόσφατη επίσκεψή μου στην Ισπανία ντρεπόμουν που ήμουν Άγγλος. Από μια μεριά, στις συχνές μαύρες μου σκέψεις ξεπετιέται σαν ελπίδα ο μεγάλος χαλασμός που έρχεται. Όμως καλλίτερα έτσι , παρά αυτές οι κακόφημες λίγες δεκαετίες που ο Τσάμπερλαιν ελπίζει να εξασφαλίσει κάνοντας υποχωρήσεις στον Φασισμό ». Ο δε αμερικανός ιστορικός Robert Daniels παρατηρεί ότι : "Οι φόβοι των Μεγάλων Δημοκρατιών εστιάζονταν τόσο πολύ στον φόβο του κομμουνισμού σε βαθμό που αγνόησαν τον κίνδυνο από την ανατροπή μιας δημοκρατίας από ένα φασιστικό καθεστώς. Το 1936 η Βρετανική πολιτική υποστήριξε την Μη-Επέμβαση νομίζοντας ότι έτσι προστατεύει την δημοκρατία στην Ευρώπη τόσο πολύ όμως ώστε να είναι τελικά υπεύθυνη για το αποτέλεσμα που ήταν ακριβώς το αντίθετο. Στο τέλος του 2ου ΠΠ, ο κομμουνισμός είχε εγκατασταθεί στην μισή Ευρώπη"

Οι Γάλλοι έχουν άλλο πρόβλημα : Κάθε βοήθεια μέσω ξηράς στην Ισπανία θα περάσει απ το έδαφός τους και θα τους εμπλέξει πολιτικά και διπλωματικά. Ο Λέον Μπλούμ αντιμετωπίζει ήδη εσωτερικές αντιδράσεις ενώ η κομμουνιστική του πτέρυγα τον πιέζει για να προχωρήσει σε  ‘κοινωνική επανάσταση’ και η αντιπολίτευση τον απειλεί ότι η εμπλοκή στην Ισπανία θα μετατρέψει την μισή Ευρώπη σε κομμουνιστική φωλιά δίνοντας επιχειρήματα στον Χίτλερ για επέμβαση. Οι άγγλοι διπλωματικοί του  παρουσιάζουν στοιχεία για μία ναυτιλιακή εταιρεία (France-Navigation) και μια τράπεζα (BCEN : Banque Commerciale de l’Europe du Nord) που είναι βιτρίνα ρωσικής χρηματοδότησης φιλοκομμουνιστικών ομάδων με έδρα το Παρίσι μέσω της οποίας ετοιμάζετα ευρύ σχέδιο ενίσχυσης των κυβερνητικών ισπανών άσχετα από την θέληση της γαλλικής κυβέρνησης . Ο Αντονυ Ηντεν, υπουργός εξωτερικών εκλιπαρεί τον Λέον Μπλούμ να ‘ αποφύγει οποιαδήποτε ανοησία με την Ισπανία ‘ . Ο Λέον Μπλούμ ξέρει ότι θεωρείται ο πλέον ιδεολογικός συγγενής της ισπανικής κυβέρνησης, αλλά δεν ρισκάρει. Αρχικά απαντά με αποστολή κάποιων απηρχαιωμένων όπλων, επιτρέπει την μυστική στρατολόγηση μισθοφόρων πιλότων στην Γαλλία και αμέσως μετά προτείνει την αρχή της ‘Μή επέμβασης’ και κλείνει στις 8 Αυγούστου 1936 τα σύνορά του στον Νότο αποκλείοντας ολοσχερώς την Ισπανία απ την Ευρώπη κατά ξηρά. Θα ομολογήσει ότι ‘ η Ισπανία ιδεολογικά παραμένει ένα αγκάθι στην καρδιά του’ αλλά η πρόθεσή του να κρατηθεί μακριά από αυτή την διαμάχη είναι σαφέστατη και κατάσχει οπλισμό που η Ισπανική κυβέρνηση του έχει ήδη πληρώσει ακόμα και οπλισμό από ξένες χώρες που περνούσαν από τα Γαλλικά λιμάνια. Στα μέσα 1938 η Γαλλία καταλαβαίνει αργά το σφάλμα της και παραδίδει μέρος του οπλισμού εκείνου στην Δημοκρατική Ισπανία με τον οποίο θα διεξαχθεί η τελευταία μεγάλη επιχείρηση στον ποταμό Έμπρο. Το 1939 παραδίδει τον υπόλοιπο στον Φράνκο με την ελπίδα ότι το νέο καθεστώς δεν θα απειλήσει την Γαλλία - υπόσχεση που ο Φράνκο έδωσε μυστικά στους Άγγλο - Γάλλους  στα τέλη του 1938 για να καταφέρει την τελική του επικράτηση που είχε αρχίσει να τίθεται σε αμφιβολία μετά από 3 χρόνια πολέμου (ΣΗΜ : είχε υποσχεθεί ότι γι αυτόν θα ήταν υπόθεση 3 μηνών η κατάληψη της αρχής) 

Λέον Μπλούμ (Leon Blum)  

Γεννήθηκε το 1872, μελέτησε στη Σορβόννη και νέον εντάχθηκε στο σοσιαλιστικό κόμμα υπό τον πρωτοπόρο Ζάν Ζωρές και το 1919 έγινε βουλευτής.  Το 1924 ανήκει στους πολιτικούς που πυκνώνουν τις γραμμές συνεργασίες των ριζοσπαστών που τελικά το 1936 κερδίζει την πρωθυπουργία με το Λαϊκό Μέτωπο. Η εβδομάδα των 40 ωρών εργασίας και η άδεια μετ αποδοχών είναι δικά του επιτεύγματα για πρώτη φορά στη Γαλλία. Στον εξωτερικό τομέα υπό την πίεση των Άγγλων φάνηκε αμφίρροπος μέχρις καταστροφικού σημείου και για τη Γαλλία και για την Ισπανία. Έκλεισε τα σύνορά του με την Ισπανία εγκαταλείποντάς την στους Ρώσους και ανέχτηκε χωρίς αντίστοιχη ευαισθησία τους Ιταλούς να πηγαινοέρχονται πάνω απ την Αλγερία για να βοηθήσουν τον Φράνκο. Οι γάλλοι κομμουνιστές του άρχισαν έντονο πόλεμο και για όλα αυτά τον ανάγκασαν να παραιτηθεί κι όταν αυτός έγινε αντιπολίτευση υιοθέτησε ακριβώς την αντίθετη στάση και φώναζε υπέρ της Ισπανίας ! Το 1938 (13 Μαρτ) ξανάγινε κυβέρνηση και τότε άνοιξε μεν τα σύνορα κι έστειλε βοήθεια αλλά ήταν πολύ αργά . Στις 10 Απριλ 1938 αναγκάζεται πάλι σε παραίτηση από την  κριτική των γάλλων αξιωματικών Πεταίν και Γκαμελέν εναντίον αυτής της βοήθειας και αφήνει στο πόδι του τον συνάδελφό του Νταλαντιέ. Παρευρέθηκε για λίγο στην προσωρινή Βουλή που οδήγησε στην κυβέρνηση του Βισύ , κατόπιν συνελήφθη και παρεδόθη στους γερμανούς για να κλειστεί σε στρατόπεδο. Επιζήσας επιστρέφει και πεθαίνει στο Παρίσι το  1950

 Οι Αμερικανοί έχοντας περάσει την μεγαλύτερη οικονομική κρίση της ‘Μέκκας του Καπιταλισμού’ με το κράχ του 29 αντιμετώπισαν με δέος μία κοινωνική έκρηξη μεταξύ 1930-35 σαν απάντηση στην κατάρρευση του ‘αμερικανικού ονείρου’. Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ένα ισχυρό σοσιαλιστικό ακόμα και αναρχικό κίνημα στις ΗΠΑ, δεν τους συμφέρει λοιπόν πολιτικά να δημιουργήσουν ένα πολιτικό σχίσμα που θα διέλυε πιθανόν την οικονομική τους ανάκαμψη. Δηλώνουν ότι θα παραμείνουν αυστηρά ουδέτεροι αλλά η επέκταση του κομμουνισμού τους είναι απεχθής. Έτσι ‘κλείνουν τα μάτια’ όταν οι τεξανοί πετρελαιοπαραγωγοί δηλώνουν πρόθυμοι να πουλήσουν πετρέλαιο στον Φράνκο, ένα υλικό που χαρακτηρίζεται ‘μή πολεμικό’ επειδή εννοείται θα χρησιμοποιηθεί μόνο σαν φωτιστικό καύσιμο (!). Φυσικά ο Φράνκο το προορίζει για αυτοκίνητα και τάνκς που περιμένει να του αποστείλει σύντομα ο Μουσολίνι.

 Οι Ρώσοι βλέποντας τις κινήσεις των άλλων δυνάμεων αναθεωρούν την αρχικά αδιάφορη στάση τους. Ο Στάλιν περνάει κρίση : Βλέπει να οργανώνεται μία αντίδραση εναντίον του που ξεκινάει από τον στρατό, έχει ανάγκη από εκτόνωση και μία μετατόπιση πρός τα εξωτερικά θέματα είναι πάντα η καλλίτερη συνταγή για ένα περισπασμό από τα εσωτερικά. Εξ άλλου, κι αυτό δεν είναι το λιγώτερο σημαντικό, οι ευρωπαίοι κομμουνιστές βλέπουν με φοβερή αγανάκτηση παντού τους Χίτλερ-Μουσολίνι να κερδίζουν στο πολιτικό πεδίο και να τους κατατρέχουν. Αν η Ρωσία θέλει πράγματι να είναι η ιδεολογική τους ηγέτιδα πρέπει να πάρει θέση, ειδεμή …. Αυτό το ανοιχτό ερώτημα φοβίζει τον Στάλιν ότι θα οδηγήσει σε αμφισβήτησή του αρχικά στο εξωτερικό κι έπειτα βέβαια και στο εσωτερικό. Αντίθετα αν εμπλακεί θα έχει την ευκαιρία να επιβάλει εκείνος τις εξελίξεις στον κομμουνιστικό κόσμο. Κι αποφασίζει να βοηθήσει την κυβερνητική Ισπανία - και θα είναι ουσιαστικά ο μόνος. 

 Θεωρητικά ο πόλεμος μοιάζει ιδεολογικός έτσι που τοποθετήθηκαν τα διάφορα στρατόπεδα, αλλά η ιστορική αλήθεια είναι πάντοτε πιό απλή και γι αυτό και πιό … πικρή : ο καθένας αναμετρούσε τα προσωπικά του οικονομικά και πολιτικά κέρδη άσχετα απ την τύχη των ίδιων των Ισπανών. Ετσι ο Εμφύλιος Ισπανικός Πόλεμος, που είχε τις ρίζες του βαθιά στο Καρλιστικό κίνημα, θα συνεχιστεί τώρα αλλά με γνώμονα την παρούσα πολιτική στάση των ‘ξένων’ δυνάμεων που συνωστίζονται πρό των πυλών του 2ου ΠΠ. Η ισπανική τραγωδία αρχίζει.  

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : Ο ΦΡΑΝΚΟ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ - Η ΜΑΔΡΙΤΗ ΑΝΘΙΣΤΑΤΑΙ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

 

     ΕΞΟΔΟΣ ΑΠ ΤΟ ΑΡΘΡΟ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ (Home Page)