Spanish Civil War 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Ο ΦΡΑΝΚΟ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ

Η ΜΑΔΡΙΤΗ ΑΝΘΙΣΤΑΤΑΙ

Του καθενός ο θάνατος

με κάνει να νοιώθω τιποτένιος

γιατί η Ανθρωπότητα με νοιάζει

γι αυτό μην ζητάς να μάθεις

ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΧΤΥΠΑΕΙ Η ΚΑΜΠΑΝΑ

Χτυπάει για σένα…..

Ο Φράνκο αποβιβάζεται στην Μητροπολιτική Ισπανία

Το επόμενο βήμα του Φράνκο απ τις Καναρίους είναι η πολύ γνώριμή του και υπάκοη Λεγεώνα Ξένων του Μαρόκου της οποίας υπήρξε διοικητής στο παρελθόν. Η μεταφορά του απ τις Κανάριες Νήσους στο Μαρόκο γίνεται με …αγγλικό αεροπλάνο ( !) που οδηγεί ένα άτομο με το όνομα ‘Κάπταιν Μπέμπ Πόλλαρντ’, που οι υπάρχουσες πηγές φέρουν σαν ιδιώτη αεροπόρο που ενοικίασε ο φρανκικός πράκτορας στο Λονδίνο, Λουίς Μπολέν, και προσγειώνεται στην αεροπορική βάση Τετουάν του Μαρόκου στις 07:00. Αλλες πηγές σημειώνουν ότι αυτό δεν έγινε εν αγνοία των Αγγλικών Μυστικών Υπηρεσιών. Εκεί τα αεροπλάνα βρίσκονται σαμποταρισμένα ακίνητα στα υπόστεγα από φόβο ακριβώς να πέσουν στα χέρια των κινηματιών . Υπεύθυνος είναι ένας ταγματάρχης με καθόλου άγνωστο όνομα : Ρικάρντο Μπαχαμόντε , εξάδελφος απ τη μητέρα του Φράνκο που επίσης φέρει το όνομα Μπαχαμόντε (ΣΗΜ : οι ισπανοί διατηρούν και το μητρικό επίθετο). Το γεγονός ότι μαζί έπαιζαν από παιδιά δεν τον γλιτώνει όμως από το εκτελεστικό απόσπασμα ! Σε μια προσπάθεια να ελέγξει το πέρασμα μεταξύ Μαρόκου Ισπανίας ο Φράνκο ζητά πλοία και αεροπλάνα από Χίτλερ, Μουσολίνι αλλά και …Αγγλία. Ο Χίτλερ προσφέρει 2 JU52 που τότε χρησιμοποιούντο και σαν βομβαρδιστικά. Ο Μουσολίνι προσφέρει για την ώρα 3 αεροπλάνα βομβαρδιστικά-μεταγωγικά SM81 ,οι Αγγλοι απαντούν διακριτικά ότι δεν θέλουν να εκτεθούν και αρνούνται ενώ οι Γάλλοι αφήνουν περιέργως τα SM81 να περάσουν απ το αεροδρόμιό τους στην Αλγερία χωρίς να φέρουν αντίρρηση ! Τα JU52 ακόμα τότε και χωρίς αντίπαλη διωκτική αεροπορία μπορούσαν να κουβαλήσουν βόμβες των 500 κιλών με τις οποίες βυθίζουν άνετα το παλιό κυβερνητικό καταδρομικό Χάϊμε I, που περιπολεί στην περιοχή, αλλά παραμένει το θέμα της μεταφοράς στην ενδοχώρα αφού μεταγωγικά πλοία δεν υπάρχουν. Ο Κιέϊπο ντε Λιάνο δίνει την λύση με μια αιφνιδιαστική ενέργεια.. Μεταβαίνει στη Σεβίλλη, και με μία δύναμη μόνο 200 στρατιωτών, κι ο ίδιος μόνος με 2 ακόμα αξιωματικούς και ισάριθμα … εξάσφαιρα, εφορμούν σε μια αναποφάσιστη φρουρά που καλείται να αποφασίσει …εδώ και τώρα κι αιφνιδιάζεται, ενώ επισκέπτεται τον ντόπιο διοικητή κι αρχίζουν μία ‘φιλική’ συζήτηση. Ο Ντε Λιάνο προσπαθεί με την ευφράδειά του να τον πείσει πως το συμφέρον του είναι με το κίνημα αλλά ο συζητητής του φαίνεται διστακτικός τονίζοντας ότι τον ενδιαφέρει κυρίως να διατηρήσει την πειθαρχεία και την ενότητα στις μονάδες του. Αλλά το επόμενο βήμα είναι ο πραγματικός του στόχος : το αεροδρόμιο της Ταβλάδα , την πιο οργανωμένη αεροπορική βάση στη νότια Ισπανία. Τότε σαν ‘από μηχανής θεός’ καταφθάνει από τη Μαδρίτη με ένα ελαφρό εκπαιδευτικό De Havilland Leopard Moth ένας λοχαγός, ονόματι Αντόνιο Ρεζάχ, απειλώντας θεούς και δαίμονες ότι θα …γαζώσει αλύπητα κάθε μονάδα που θα τολμούσε να αποσκιρτήσει απ την κυβέρνηση ! Δεδομένου ότι το Moth είναι ένα άοπλο αεροπλανάκι ο Ρεζάχ σύντομα μαζεύει πολλά σκωπτικά σχολεία . Τότε τρέχει και καταλαμβάνει 2 παρκαρισμένα DC-2 ( αρχική έκδοση του γνωστού Dacota DC3 ) τα φορτώνει όπως, όπως με κάτι πρόχειρες βόμβες και πετάει απέναντι στο Μαρόκο , στο Τετουάν και διατάζει τους σμηνίες να τις πετούν με τα …χέρια από την πόρτα του αεροπλάνου πάνω στους στρατώνες και τα υπόστεγα . Με την αστεία αυτή ‘μέθοδο’ βομβαρδισμού σημειώνονται κάποια κατά λάθος ίσως θύματα αλλά εξασφαλίζεται η οργή του βεζίρη των Μαροκινών ο οποίος σύντομα πείθεται ότι η Ισπανική κυβέρνηση είναι εχθρός του και συμπαρατάσσει τα τοπικά του στρατεύματα με τον Φράνκο ενώ την επόμενη ημέρα αποβιβάζει μία φρουρά από 170 Μαροκινούς στο λιμάνι του Καντίζ απέναντι στην Ισπανία.

Ο Ρεζάχ, προσγειώνει τα DC-2 και εκδίδει διαταγές για τις οποίες δεν ήταν εξουσιοδοτημένος : ‘Αντικαθιστά’ τον υπάρχοντα διοικητή και ορίζει στην θέση του ένα παλιό του γνώριμο ‘πρόσωπο εμπιστοσύνης’ και παίρνοντας το Moth εξαφανίζεται προς Μαδρίτη. Οταν ο Ρεζάχ έχει ήδη φύγει ο ‘νυν’ διοικητής πρόθυμα συμπαρατάσσεται με το στρατιωτικό κίνημα ! Ο Ρεζάχ δεν ήξερε ότι ο ‘έμπιστός’ του ήταν αντίπαλος, ηγετικό μέλος της τοπικής ‘φάλαγγας’ ! Ο ντε Λιάνο τρέχει στα υπόστεγα να ελέγξει τις δυνατότητες των υπαρχόντων αεροπλάνων όπου μαζί με αυτά τα DC-2 υπάρχουν στα υπόστεγα, κι άλλα 3 τρικινητήρια Fokker της εποχής απομιμήσεις των αμερικανικών Ford Trimotor. Ετσι διαθέτει 5 μεταγωγικά με το οποία μεταφέρει σε μια βδομάδα αρχικά κάπου 1700 άνδρες. Ο Φράνκο ζητάει απ την Γερμανία περισσότερα αεροπλάνα αλλά δείχνει ενδιαφέρον μόνο για βομβαρδιστικά μεταφοράς βομβών …1000 κιλών ! Οι γερμανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι …χαμογελούν : Σε μάχες υπαίθρου ενάντια σε πεζικό σε ανοικτό χώρο οι βόμβες των 1000 κιλών δεν έχουν νόημα, αντίθετα τα βομβαρδιστικά θα είναι άχρηστα χωρίς συνοδεία και τα αεροδρόμια ανυπεράσπιστα χωρίς αντιαεροπορικά ! Τελικά αποστέλλονται εσπευσμένα ακόμα 9 JU52 και 6 διπλάνα καταδιωκτικά He-51 μαζί με 20 αντιαεροπορικά Flak-30 των 20 χιλ με 100 άτομα συνολικό πλήρωμα. Η δύναμη αυτή ως τις 11 Οκτωβρίου θα πραγματοποιήσει την πρώτη στον κόσμο αερογέφυρα μεταφέροντας κάπου 13900 άνδρες και 274 τόνους υλικού ! Η πρωτοφανής ενέργεια αυτή δημιούργησε μια ανέλπιστη κατάσταση για τον Φράνκο ο οποίος βρέθηκε σχεδόν από τη μια μεριά στην άλλη να διαθέτει όχι μόνο μια υπερσύγχρονη αερομεταφορική μονάδα αλλά και μια σημαντική δύναμη μέσα στην ενδοχώρα μαζί με τις καλλίτερες προοπτικές από την αναμενόμενη άφθονη περαιτέρω ενίσχυση σε υλικό έμψυχο και άψυχο απ τους ‘καλούς’ του συμμάχους !

Η Κυβέρνηση πανικοβάλλεται σε τρομερό βαθμό κι όσο απίστευτο κι αν φαίνεται κανένα στράτευμα δεν βαδίζει εναντίον της Σεβίλλης, μόνο κάτι τοπικές μιλίτσιες εξοπλισμένες απλά με τουφέκια βρίσκονται μεταξύ Φράνκο και Μαδρίτης. Εκ των υστέρων ανακαλύπτεται ότι ο Αθάνια είχε πληροφορηθεί για το κίνημα στις προσπάθειες του ντε Λιάνο να ‘προσηλυτίσει’ αξιωματικούς οι οποίοι το μετέφεραν στον πρωθυπουργό αλλά εκείνος αρνήθηκε να τις συζητήσει. Πίστευε πάντα ότι μετά το πραξικόπημα ‘οπερέτα’ του Σανχούρχο δεν θα τολμούσε κανείς να αποπειραθεί κάτι παρόμοιο. Ο Αθάνια στο άκουσμα των γεγονότων πέφτει απ τα σύννεφα και πνίγεται σε απόγνωση. Αποφασίζει να αλλάξει πρωθυπουργό προς το ‘μετριότερο’ και τοποθετεί τον φίλο του Καθάρες Κιρόχα ο οποίος καταλαβαίνει ότι δεν ελέγχει τίποτα καθώς μαθαίνει για ανεξέλεγκτες εκτελέσεις από τυχαία κομματικά αποσπάσματα εναντίον ‘εχθρών’ της Κυβέρνησης και παραιτείται. Ο Αθάνια τοποθετεί τον Μαρτίνεζ Μπάριο που μάλιστα είχε διατελέσει και στην κυβέρνηση Λερρού σαν πιο ‘δεξιό’ που κάνει μια προσπάθεια ειρήνευσης και προτείνει στον Μόλα ….την αρχηγεία του Επιτελείου του Ισπανικού στρατού και παύση του κινήματος ! Εκείνος απαντά : “Παύση ; Μα εμείς μόλις τώρα αρχίζουμε “. Ο Αθάνια απογοητευμένος τον παραιτεί και στη θέση του τοποθετεί τον πιστό του Χοσέ Χιράλ , ο οποίος έχει μόνο μια λύση : “..Μοιράστε όπλα στον λαό..” , και το κάνει αν και ξέρει ότι διακινδυνεύει αυτό που τελικά γίνεται : Μια ανεξέλεγκτη τρομοκρατία στις κυβερνητικές περιοχές όπου κάπου 20.000 άτομα εκτελούνται ως πραγματικοί είτε υποθετικοί ‘εχθροί του λαού’. Οι Κυβερνητικοί στρατιωτικοί αντέδρασαν έντονα σε αυτό αλλά ο Χιράλ εκείνη την στιγμή δεν ήξερε ποιός αξιωματικός είναι μαζί του και θεώρησε, πιθανόν σωστά, πως μόνο το οπλισμένο πλήθος μπορούσε να αποτρέψει νέες αποσκιρτήσεις. Δυστυχώς το φαινόμενο που ακολουθεί είναι αναπόφευκτο : τα όπλα διασπαθίζονται σε διάφορες κατευθύνσεις και τα ορίζουν μιλίτσιες , κόμματα και τυχαίοι στον δρόμο οι οποίοι ξεσπούν σε πολίτες που θεωρούνται ‘εχθροί του λαού’ κι άλλοτε απλά προσωπικοί τους εχθροί ξεκινώντας μια περίοδο τρομοκρατίας. Ο Χιράλ πάντως είναι αποφασισμένος για πόλεμο και το δηλώνει σε ένα Αθάνια ο οποίος του λοιπού διακατέχεται από μόνιμη μελαγχολία και αφήνει τους άλλους να οδηγήσουν την κατάσταση , που ο ίδιος πρακτικά εγκαταλείπει. Αλλά η Κυβέρνηση δεν έχει το πρόβλημα στα άτομα όσο κυρίως στο υλικό : Πρέπει να εξοπλιστούν νέες μονάδες να αντικαταστήσουν εκείνες που αποσκίρτησαν και χρειάζεται οπλισμός όλων των ειδών και μεγεθών και κυρίως …αεροπλάνα : η αεραπόβαση του Φράνκο και ο αιφνιδιασμός της , σύν τις στρατηγικές θεωρίες της περιόδου 1925-35 όλα συνηγορούν στο ότι το αεροπλάνο είναι το νέο κύριο στρατηγικό όπλο της εποχής. Ο Χιράλ στέλνει εσπευσμένο μήνυμα στη Γαλλία : ‘ Αιφνιδιαστήκαμε από αναπάντεχο κίνημα , ζητάμε όπλα , κυρίως αεροπλάνα , επειγόντως ‘ . Του λοιπού μια άλλη πολύπλοκη ιστορία ξεκινάει για τον εξοπλισμό της Κυβερνητικής Ισπανίας όπου τα διπλωματικά συμφέροντα των ‘γειτόνων’ της θα αποφασίσουν ουσιαστικά για την ύπαρξη της ίδιας της εμπόλεμης πια Κυβέρνησης ( ΣΗΜ : που διηγούμαστε συνοπτικά στο σχετικό κεφάλαιο)

Ο Φράνκο βαδίζει προς τη Μαδρίτη

Εκείνος αποφασίζει άμεση κίνηση προς βορρά ακολουθώντας την δυτική πλευρά των φιλικών πορτογαλικών συνόρων ενώ πιο εύκολα έτσι θα συναντήσει την περιοχή που κρατάει ο Μόλα ο οποίος είναι στριμωγμένος και δεν μπορεί αβοήθητος να κάνει επίθεση στη Μαδρίτη. Ο Φράνκο επιβιβαζόμενος στη Σεβίλλη κάνει ανακοίνωση ότι το κίνημα αντιστρατεύεται την διάλυση της Ισπανίας που επιχειρείται με την αποδοχή ανεξαρτησίας Βάσκων-Καταλανών, την περιφρόνηση του στρατού και την συνεχή καταδίωξη της Εκκλησίας περιστοιχιζόμενος από τον Λιάνο και τον ντόπιο Καρδινάλιο. Η Εκκλησία, τουλάχιστον με το πρόσωπο των περισσοτέρων τοπικών καρδιναλίων, πλην των Βάσκων, του λοιπού παρατάσσεται με τον Φράνκο υπό την σημαία μίας ‘σταυροφορίας’ : οι ιερωμένοι αυτοί θα είναι οι μοναδικοί εκκλησιαστικοί που θα υιοθετήσουν επίσημα και δημόσια τον ...φασιστικό χαιρετισμό !

Κι ενώ οι στρατιωτικοί χαιρετούν στρατιωτικά , είναι οι ιερωμένοι που χαιρετούν φασιστικά τα παρελαύνοντα φρανκικά στρατεύματα. Για την εκκλησία της Ισπανίας ειδικά, πολύ θα εύχονται να υπάρχει Θεός και ‘Δίκης Οφθαλμός’ , αλλά δεν είναι σίγουρο ότι κι οι ιερωμένοι αυτοί θα επιθυμούσαν το ίδιο. Η Παπική Εκκλησία ανέχτηκε πολλά και ιεροποίησε μάλιστα και εκκλησιαστικούς που συντάχτηκαν με αυτήν την κατάσταση. Ντροπή !

Στην Μαδρίτη η στρατιωτική βοήθεια που ‘δικαίως’ αναμενόταν απ τη σοσιαλιστική Γαλλία όχι μόνο δεν έρχεται αλλά επίσημα ο Λέον Μπλούμ ήδη στις 8 Αυγούστου αποκλείει πλήρως τα σύνορα προτείνοντας στην Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) την αρχή της ‘Μή Επέμβασης’. Η αντίσταση της κυβέρνησης καταντάει μια δύσκολη υπόθεση καθώς αποκόπτεται από ξηράς με όλη την Ευρώπη. Ο Μουσολίνι οργανώνει ήδη αποστολή κανονικού τακτικού στρατού και αεροπορίας υπό την μορφή ‘εθελοντικών’ τμημάτων τα CTV (=Corpo Truppo Volontarie) αναμένοντας μία επιβλητική παρέλαση στη Μαδρίτη. Μεταξύ 27 Αυγ και 3 Σεπτ 1936 , η προσπάθεια απόβασης των κυβερνητικών στην Μαγιόρκα αποτυγχάνει μπροστά στην πίεση των βομβαρδιστικών SM81 και οι ιταλοί αποκτούν επιτέλους την πολυπόθητη αεροναυτική αυτή βάση για να την χρησιμοποιήσουν κατά της Βαρκελώνης, και στο μέλλον, ελπίζουν, για τον έλεγχο όλης της Δυτικής Μεσογείου. Ο θρασύς ‘μελανοχίτων’ αντιπρόσωπος του Μουσολίνι , Κόντε Ρόσσι αποβιβάζεται στο νησί δίνοντας σε όλους να καταλάβουν ότι είναι η ουσιαστική εξουσία, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι οι ισπανοί θα έπρεπε επιπλέον να του προμηθεύουν καθημερινά γυναίκες για την ... νυκτερινή του διασκέδαση !

Η Ρωσία προωθεί στρατιωτική βοήθεια με εθελοντές μεν αλλά απ τον τακτικό στρατό ενώ κινητοποιούνται και οι διεθνείς κομμουνιστικές οργανώσεις και προσφέρουν άτομα για το μέτωπο και την οργάνωση που θα αποτελέσουν τις Διεθν. Ταξιαρχίες. Λίγα από αυτά όμως είναι γνώστες όπλων, καμία φορά είναι άνεργοι εργάτες ή διωκόμενοι πολιτικά που κρύβονται σε άλλα κράτη, είτε και ιδιώτες που καταφθάνουν από μόνοι τους γιατί μερικοί δεν αντέχουν συναισθηματικά την ευκολία με την οποία οι Χίτλερ-Μουσολίνι έχουν καταφέρει στην 10ετία 1925-35 να περάσουν όλες τους τις απαιτήσεις, προφανώς με την ανοχή αν όχι και ενθάρρυνση των ‘μεγάλων δημοκρατιών’ της Δύσης. Η Ρωσία θέτει όρο να πληρωθεί το πολεμικό υλικό με χρήματα και δη με αποστολή του χρυσού από την τράπεζα του κράτους με την δικαιολογία ότι πιθανόν με την πτώση της Μαδρίτης να πέσει όλο στα χέρια του Φράνκο. Η Μαδρίτη εξοργίζεται, αλλά στις 28 Αυγ 1936 αποστέλλονται 500 τόνοι χρυσού με πλοίο απ τη Καρθαγένα στην Οδησσό, την ώρα μάλιστα που τα πρώτα JU52 και SM79 εμφανίζονται στον ουρανό της πρωτεύουσας πετώντας φυλλάδια γεμάτα απειλές για ισοπέδωση αν ο λαός αντισταθεί. Η Ισπανία έχει ανάγκη τα όπλα και άρα κάθε παραχώρηση στην Ρωσία θεωρείται αποδεκτή. Η κυβέρνηση στέλνει κρυφό μήνυμα στον Μπλούμ να βοηθήσει ειδικά με το όπλο που φαίνεται ότι θα κρίνει τον πόλεμο….αεροπλάνα . Ο Υπ Αεροπορίας της Γαλλίας, ονόματι Κώτ, κινείται μυστικά , αλλά το αποτέλεσμα είναι πτωχό : οι Γάλλοι βιομήχανοι αρνούνται να στείλουν νέα αεροπλάνα που θεωρούνται ‘απόρρητα’ και η υπόθεση περνάει στα χέρια του Αντρέ Μαλρώ – μετέπειτα υπουργού του Ντε Γκώλ. Ο Μαλρώ , γόνος πλούσιας οικογενείας που κινείται στον χώρο των αριστερο-διανοουμένων, παίζει ένα περίεργο ρόλο ενδιαμέσου και οργανώνει αποστολή μισθοφόρων Γάλλων αεροπόρων με μερικά παλιά αεροπλάνα. Οι Γάλλοι πληρώνονται με υπερκοστολογημένες τιμές, η κυβέρνηση είναι απογοητευμένη αλλά για λόγους σκοπιμότητας ανακοινώνει ότι η Γαλλία παρατάσσεται ιδεολογικά και υλικά στην κυβερνητική Ισπανία ονομάζοντας τον Μαλρώ … αρχηγό της Ξένης Εθελοντικής Αεροπορίας αφήνοντας τον τύπο να γράψει για τον ‘γενναίο πιλότο’ που θα αντιμετωπίσει τους γερμανο-ιταλούς. Ψέμα : Ο Μαλρώ δεν έχει καν δίπλωμα πιλότου, δεν πέταξε ποτέ, αλλά οι εφημερίδες παρόλα αυτά διηγούνται …αεροπορικά κατορθώματά του με φωτογραφίες δίπλα σε παρκαρισμένα , αλλά ποτέ εν πτήσει , αεροπλάνα . Και τι απομένει με όλα αυτά : 4 Breguet-14 παλιά ταχυδρομικά αεροπλάνα (!), 10 Potez-25 παλαιά βομβαρδιστικά μετριότατων επιδόσεων, και 10 Dewoitine 500, ασθενή κακότεχνα μονοπλάνα με σταθερό σύστημα προσγείωσης , ενώ στην φρανκική μεριά καταφθάνει η τελευταία λέξη της γερμανο-ιταλικής αεροπορικής τεχνολογίας.

Στη συνέχεια ο Αθάνια προχωρεί υπό πιέσεις στην αλλαγή πρωθυπουργού ο οποίος εννοείται θα συγκεντρώσει την μεγαλύτερη αποδοχή όλων των παρατάξεων εν καιρώ πολέμου. Του υποδεικνύουν τον Λάργκο Καμπαλλέρο παλαιό Αρχισυνδικαλιστή ο οποίος κρίνεται πλέον ‘επαναστατικός’ και αποδεκτός από τις κομματικές παρατάξεις. Η πρόταση επιβάλλεται με την υπόδειξη των Ρώσων που ζητούν να έχουν πολιτική ελευθερία κινήσεων. Ο Καμπαλλέρο στις 4 Σεπτ 1936 δέχεται, τοποθετεί μάλιστα 4 κομμουνιστές υπουργούς στην κυβέρνηση και υπουργό οικονομικών τον σοσιαλιστή Χουάν Νεγκρίν με σκοπό να οργανώσει τον πόλεμο όμως πάλι καμία στρατιωτική δύναμη δεν αποστέλλεται κατά του Φράνκο, πράγμα που άλλοι αποδίδουν σε δυσπιστία προς τον στρατό και άλλοι στην έλλειψη οργάνωσης. Ομως υπάρχουν στρατιωτικοί και αστυνομικοί – τα 60% της συνολικής δύναμης - που μένουν πιστοί στην κυβέρνηση αλλά τα αναρχικά τάγματα των CNT (Confederation National de Trabahadores) και η μιλίτσια των FAI (Falanga Anarchista Iberica) δεν μπορούν να συνηθίσουν την ιδέα ότι θα συμπολεμούν με ανθρώπους που … φέρουν στολή ! Το πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση είναι το χειρότερο απ όλα, οι διάφορες μιλίτσιες κινούνται αυτόνομα, κρύβουν όπλα για να τα έχει η μία και όχι η άλλη ενώ η κάθε μια προχωρεί σε εκτελέσεις ατόμων ‘κατά το δoκούν’ που η πελαγωμένη κυβέρνηση δεν ελέγχει.

Εν τω μεταξύ η ‘ΚτΕ : Κοινωνία των Εθνών’ παίζει τον χειρότερο ποτέ ρόλο της ! Ο Καμπαλλέρο καταφεύγει σε αυτήν δηλώνοντας ότι η χώρα του είναι θύμα στρατιωτικής επέμβασης , αλλά η γραμματεία απαντά ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία (!!) και τελικά σε μία υποκριτική έξαρση αποδέχονται όλοι την πρόταση Μπλούμ για την ‘Μή Επέμβαση’ μαζί με μία προσθήκη : να υπάρχει στρατιωτική επίβλεψή της στην οποία προθυμοποιούνται να συμμετέχουν οι Αγγλοι-Γάλλοι και … οι Μουσολίνι - Χίτλερ. Ο σκοπός είναι εμφανής : ιταλικά και γερμανικά πλοία θα επιβλέπουν τις ακτές για να μην πλησιάζουν πλοία …άλλων δυνάμεων ενώ παράλληλα θα προστατεύουν τα δικά τους κατά την μεταφορά υλικού στον Φράνκο ! Οι άγγλοι αποκλείουν τον βασκικό κόλπο απ τον οποίο όμως μόνο οι κυβερνητικοί θα μπορούσαν να λάβουν βοήθεια ! Ελέγχουν βέβαια και το πέρασμα του Γιβραλτάρ αλλά … δεν σταματούν τα πλοία που το διασχίζουν για να ενισχύσουν φυσικά τον Φράνκο, προσπαθώντας να μην δίνουν στόχο σε διπλωματικές ‘εμπλοκές’ . Η Κοινωνία των Εθνών έχει αποφασίσει να σκοτώσει την κυβερνητική Ισπανία κι εκείνη με την σειρά της … να αυτοκτονήσει αργότερα. Ιταλοί-Γερμανοί αρχίζουν αγώνα δρόμου για το ποιός θα αναδειχτεί ο καλλίτερος φίλος του Φράνκο με στόχο την παρουσία δίπλα του στο μπαλκόνι της νίκης και με νωπά τα άρθρα του πολεμικών ανταποκριτών που σημειώνουν το μέγεθος της στρατιωτικής τους δύναμης. Ειδικά ο Μουσολίνι προσφέρει απλόχερα : ‘Ας μην μιλάμε για χρέη, Θα τα βρούμε μετά την νίκη’ , δηλώνει ο Τσιάνο στους φρανκικούς εκπροσώπους. Ο Χίτλερ αποστέλλει μονάδες αυτεξούσιες σε οργάνωση και υλικό πράγμα που απαλλάσσει τον Φράνκο από την επιμελητεία και ανεφοδιασμό τους. Το πυροβολικό είναι εντυπωσιακό, τα μηχανοκίνητα και τα τάνκς αρκετά αλλά εκείνο που εντυπωσιάζει την εποχή 1935-40 είναι το αεροπλάνο : ‘Οποιος έχει τον αέρα έχει τα πάντα’ είναι το δόγμα που επικρατεί στα χείλη πολλών στρατηγικών αναλυτών. Ο Φράνκο λαμβάνει επίλεκτες αεροπορικές μονάδες μαζί με τα αεροπλάνα και τους πιλότους, άσχετα που επίτηδες φέρουν ψεύτικες ταυτότητες με ονόματα : Πάμπλο, Χουάν , Χόρχε... ! Τα ιταλικά καταδιωκτικά CR-32 έχουν προ 2ετίας κερδίσει σε πανευρωπαϊκές αεροβατικές επιδείξεις ενώ τα νεοκατασκευαζόμενα Μέσσερσμιτ Bf-109 είναι η τελευταία λέξη καταδιωκτικού, αν και οι μονάδες που αποστέλλονται αρχικά διαθέτουν τα στάνταρτ αλλά καθόλου ευκαταφρόνητα διπλάνα He-51 και Henschel 123. Οι Ρώσοι σχεδιαστές πιέζονται να ανακαταλάβουν το χαμένο έδαφος αν και αγοράζουν ακόμα μηχανές από τις…ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα κάτω από δύσκολες συνθήκες είναι καταπληκτικά : οι τύποι Πολυκαρπώφ I-15, και I-16 που ετοιμάζονται είναι ευέλικτοι και ικανοί να τα βγάλουν πέρα σχεδόν με όλους αν κι όχι με τα Μέσσερσμιτ. Το βασικό πλεονέκτημά τους λέγεται : … έκπληξη, αφού οι γερμανο-ιταλοί θεωρούν τον ισπανικό ουρανό απόλυτα δικό τους. Η Κυβέρνηση αναγκάζεται ωστόσο να βγεί στην διεθνή ‘μαύρη αγορά’ όπλων ακόμα και για τον τυπικό οπλισμό : οι περισσότεροι λαϊκοί αγωνιστές διαθέτουν ένα παλιό τουφέκι και μια κουβέρτα ρολό περασμένη απάνω τους σαν …στάνταρτ εξάρτιση. Λείπουν σφαίρες, πολυβόλα, κανόνια…. Η περιπέτεια που θα ακολουθήσει μόλις στις μέρες μας αρχίζει να γράφεται σε επίσημα ιστορικά βιβλία – υπάρχει μάλιστα και ελληνική εμπλοκή μεταξύ πολλών άλλων – αποπνέοντας από παντού απατεωνιά και χορό ενδιαμέσων που τελικά τρώει όλο τον χρυσό της Ισπανίας προσφέροντάς της ετερόκλητο και παμπάλαιο υλικό που μερικές φορές μάλιστα μπλοκάρεται σε ορισμένα λιμάνια από επέμβαση παρατηρητών της ΚτΕ ή των διαφόρων κυβερνήσεων, ειδικά της Γαλλικής

Η Αμυνα της Μαδρίτης

Τον Σεπτέμβρη κι ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζεται για άμυνα στην πρωτεύουσα ο Μόλα προωθεί εύκολα τον στρατό του μέχρι τα γαλλικά σύνορα κοντά στο Σαν Σεμπαστιάν αποκόβοντας εντελώς τους Βάσκους από ξηράς. Η Μαδρίτη για να τους εμψυχώσει αναγνωρίζει την ανεξαρτησία τους και επισημοποιείται το ανεξάρτητο βασκικό κράτος ονόματι Euscadi με πρόεδρο τον Αντόνιο Αγκίρε στις 7 Σεπτ. 1936. Ο Μόλα ορκίζεται να τους εκδικηθεί. Ολο τον υπόλοιπο μήνα οι παρατάξεις οργανώνουν την βοήθεια που τους έρχεται. Την 1η Οκτ 1936 στο Μπούργκος οι κινηματίες αποφασίζουν να αναθέσουν την επίσημη αρχηγία στον Φράνκο , εν όψει μιας επικείμενης κατάληψης της Μαδρίτης κι εφόσον ο θεωρητικός αρχηγός Σανχούρχο δεν ζει. Ο Φράνκο χρησιμοποιεί τον τίτλο αρχηγού κράτους και όχι ομάδας στρατηγών υπό την σιωπηρή οργή των Μόλα και Καμπανέλλας. Η Επιλογή του Φράνκο έρχεται ‘απ έξω’ , Μουσολίνι-Χίτλερ αλλά και ‘άλλοι’ τον θεωρούν πλέον αξιόπιστο και δυναμικό.

Οι κινηματίες εγκαθιστούν στο Μπούργκος την κυβέρνησή τους. Με τα γιαλιά , αυτός που φωνάζει στο πλήθος είναι ο Μόλα. Μπροστά του με τα μάτια κατεβασμένα , ο Φράνκο. Σ’ ενα χρόνο ο Μόλα θα είναι νεκρός κι ο Φράνκο ‘Χενεραλίσιμο’.

Τελικά η Ρωσική βοήθεια αρχίζει να καταφθάνει στην κυβερνητική Ισπανία στις 12 Οκτ 1936. Οι Ρώσοι απαιτούν οργάνωση και συντονισμό κινήσεων, κατάργηση των μεμονωμένων ομάδων από μιλίτσιες, υπαγωγή σε ενιαίο στρατό και εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου. Η οργάνωση των Ρώσων έρχεται σε φανερή αντίθεση με την χαλαρή κατάσταση στο κυβερνητικό στρατόπεδο αλλά κι ενάντια στην αντίληψη των αναρχικών για …ανεξαρτησία δράσεως .Οι κάτοικοι στη Μαδρίτης, αρχικά φοβισμένοι από την εύκολη προέλαση του Φράνκο και τις απειλές τον αεροπλάνων παίρνουν θάρρος από την εμφάνιση των Ρώσων. Υπάρχει ένα είδος λαϊκού ξεσηκωμού ενώ παράλληλα ενθουσιασμό προκαλούν οι εμφανιζόμενοι ξένοι εθελοντές οργανωμένοι σε σώματα, τις αποκαλούν ‘Διεθνείς Ταξιαρχίες’ που παρά την απειρία τους και την έλλειψη επιμελητείας με την οποία τους δέχονται οι Ισπανοί, συμβολίζουν τον έξω κόσμο που τους συμπαρίσταται. Υπάρχουν και λίγοι έλληνες ανάμεσά τους – χονδρικά 300 σε ένα τελικό σύνολο κάπου 35.000 από κάπου 25 έθνη .

Στις 29 Οκτ 1936 οι Ρώσοι έχουν ήδη συναρμολογήσει 2 σμήνη αεροπλάνων και κάπου 50 τάνκς τύπου T-26, πολυβόλα και χειροβομβίδες προωθούνται σε ικανοποιητικό βαθμό και κατασκευάζονται οχυρώματα. Ομως ο Καμπαλλέρο αποφασίζει να απομακρύνει ‘προσωρινά’ την κυβέρνηση απ τη Μαδρίτη και την μεταφέρει στη Βαλένθια αφήνοντας την άμυνα στον μέτριο στρατηγό Χοσέ Μιάχα . Μεταξύ 8 και 23 Νοέμβρη 1936 εκδηλώνεται η επίθεση του Φράνκο υπό την αρχηγεία των Μόλα και Βαρέλα. Ο Φράνκο θέλει μια γρήγορη επίθεση χωρίς στρατηγική μελέτη πιεζόμενος απ το χρόνο, αλλά ο πιο ‘μελετημένος’ Μόλα αντιδρά στην υπερανάπτυξη των γραμμών τους η οποία σε κάποια σημεία, ειδικά στον νότο, καταντά πολύ ασθενής. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο οι Ρώσοι που βλέπουν ακριβώς το ίδιο πιέζουν για μια υπερκέραση του ΝΑ τμήματος και μετέπειτα κύκλωση προς τα δυτικά αλλά ο Καμπαλλέρο ανθίσταται λέγοντας ότι τον νοιάζει η ΒΔ μεριά που οδηγεί στους αποκλεισμένους Βάσκους. Τελικά η μάχη αρχίζει χωρίς στρατηγικό σχέδιο. Οι φρανκικοί φτάνουν κάπου 10 χιλ απ το κέντρο στα νότια με σκοπό να περάσουν τις γέφυρες του ποταμού Μαντζανάρες ενώ το κύριο σώμα τους χτυπά τα δυτικά πρ_