ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟ

    ΤΟ ΕΠΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ SCHARNHORST  

 

ΑΓΓΕΛΟΣ Ν. ΔΑΛΑΣΣΗΝΟΣ

ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ ΤΟΥ 1943 ΤΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΘΩΡΗΚΤΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΝ ΣΤΑ ΠΡΟΘΥΡΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΩΡΥΟΜΕΝΟ ΧΙΤΛΕΡ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΣΕ ΝΑ ΤΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΣΕ ΠΑΛΙΟΣΙΔΕΡΑ ΑΝ ΔΕΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΑΝ ΜΙΑ ΝΙΚΗ ΜΕΣΑ ΣΕ ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ. Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΜΟΝΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΤΕΚΑ ΑΤΕΛΕΙΩΤΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΑΔΡΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΝΗΣ: ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ ΕΙΧΑΝ ΑΡΧΙΣΕΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΡΩΣΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΑΡΚΤΙΚΩΝ ΝΗΟΠΟΜΠΩΝ. ΑΙΧΜΑΛΩΤΙΣΜΕΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΚΛΟΝΙΣΜΕΝΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΜΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΝΙΚΗΣ ΠΟΥ ΤΟΣΟ ΑΠΕΓΝΩΣΜΕΝΑ ΧΡΕΙΑΖΟΤΑΝ ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΣΩΣΕΙ ΤΟ ΓΟΗΤΡΟ ΤΟΥ, Ο ΕΚΝΕΥΡΙΣΜΕΝΟΣ ΝΑΥΑΡΧΟΣ ΝΤΑΙΝΙΤΣ ΔΙΕΤΑΞΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Η ΟΠΟΙΑ ΔΙΕΘΕΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΙΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ. ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΤΟ ΚΑΤΑΔΡΟΜΙΚΟ SCHARNHORST, ΑΝΩΤΕΡΟ ΣΕ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΠΛΙΣΜΟ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΑΤΑΔΡΟΜΙΚΟ, ΑΦΗΣΕ ΤΟ ΝΟΡΒΗΓΙΚΟ ΤΟΥ ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΥΠΟ THN ΣΥΝΟΔΕΙΑ ΠENTE ΑΝΤΙΤΟΡΠΙΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΤΕΘΕΙ ΣΤΗΝ ΝΗΟΠΟΜΠΗ JW-55B. ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΗ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΤΟΥ 1943, 150 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΒΟΡΕΙΟΤΕΡΑ ΑΠΌ ΤΟ ΒΟΡΕΙΟΤΕΡΟ ΑΚΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, 

ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΗΜΙΦΩΣ ΕΝΟΣ ΣΚΟΤΕΙΝΟΥ ΚΑΙ ΠΑΓΩΜΕΝΟΥ ΑΡΚΤΙΚΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ ΟΠΟΥ Ο ΗΛΙΟΣ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΑΝΕΤΕΛΛΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ, ΕΛΑΒΕ ΜΕΡΟΣ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ –ΜΙΑ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΠΟΥ ΚΟΣΤΙΣΕ ΤΙΣ ΖΩΕΣ 2.000 ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ…  

 

SCHARNHORST

Οι αρκτικές νηοπομπές υπήρξαν εξ αρχής ένα τεράστιο στρατηγικό σφάλμα των συμμάχων .  Στην ευρύτερη περιοχή της Νορβηγίας και του αρκτικού κύκλου από όπου έπρεπε να περάσει κάθε νηοπομπή με τελικό προορισμό τα βόρεια λιμάνια της Ρωσίας, οι Γερμανοί διέθεταν το άπιαστο όνειρο κάθε στρατηγού της ιστορίας: όλα τα πλεονεκτήματα χωρίς κανένα μειονέκτημα: απόλυτο αεροπορικό, ναυτικό και υποβρυχιακό έλεγχο της περιοχής και αδιαμφισβήτητη οπλική ανωτερότητα στον στόλο επιφανείας . Η αντίπαλη πλευρά είχε μόνο εφιάλτες και μειονεκτήματα -για την ακρίβεια, αυτοκτονικά μειονεκτήματα. Κανένας Βρετανός ναύαρχος δεν ήθελε να στέλνει 20 μεταγωγικά πλοία φορτωμένα με 60.000 τόνους εφοδίων, εκτεθειμένα μέσα στην σφηκοφωλιά των γερμανικών αεροπλάνων, υποβρυχίων και θωρηκτών, 3.500 km μακριά από το πλησιέστερο βρετανικό αεροδρόμιο .  Σύμφωνα με όλους τους κανόνες της ναυτικής στρατηγικής οι Γερμανοί θα ήταν αδύνατον να χάσουν μία τέτοια μάχη. Αλλά τα κατάφεραν.  

«Παρά τις ισχύουσες επιχειρησιακές διαταγές 

κρίνεται σκόπιμο να αποφευχθούν περιττοί 

κίνδυνοι εναντίον βαρέων εχθρικών σκαφών» .  

Αυτές ήταν οι διαταγές που έλαβε ξαφνικά στις 31 Δεκεμβρίου 1942 ο αντιναύαρχος  Όσκαρ Κούμμετς (Oskar Kummetz), καθώς έπλεε εναντίον της συμμαχικής νηοπομπής JW-51B, μέσα στο σκοτάδι της Θάλασσας Μπάρεντς στον Αρκτικό Ωκεανό. Ήταν και τα λόγια που έμελλε να σφραγίσουν την μοίρα του γερμανικού στόλου επιφανείας, διατυπωμένα από τον ίδιο τον Χίτλερ.

 Η γερμανική Ομάδα Μάχης αποτελείτο από το βαρύ καταδρομικό Hipper, το θωρηκτό τσέπης Luetzow και έξι αντιτορπιλικά . Το τακτικό σχέδιο της επιχείρησης εκπονημένο από τον ίδιο τον Κούμμετς, ήταν εξαιρετικό: μία κυκλωτική κίνηση “τανάλιας” γύρω από την νηοπομπή, με το Hipper από τα βόρεια και το Luetzow από τα νότια, καθένα με την συνοδεία τριών αντιτορπιλικών. Αλλά όποτε τα θωρηκτά του πολεμούσαν, ο Χίτλερ δεν μπορούσε να κλείσει μάτι από το άγχος. Ο ίδιος κάποτε είχε ομολογήσει, «Στην ξηρά είμαι ήρωας. Στη θάλασσα είμαι δειλός». Για τις ώρες που ακολουθούν παραμένει απληροφόρητος για την εξέλιξη της μάχης και θεωρεί σωστό να επαναλάβει στον Κούμμετς τις τρεις μοιραίες λέξεις: «Όχι περιττούς κινδύνους». Η μόνη είδηση προήλθε από ένα U-Boat που βρισκόταν στην περιοχή: «Το μόνο που διακρίνεται μέσα στο σκοτάδι είναι μία κόκκινη ανταύγεια». Αυτό μπορούσε να σημαίνει μόνο ένα πράγμα: η νηοπομπή αποδεκατιζόταν από τα βαριά σκάφη του Κούμμετς! Μαζί με τις ευχές για την είσοδο του Νέου Έτους ο Χίτλερ βιάστηκε να ανακοινώσει στο επιτελείο του την είδηση: «Το γερμανικό ναυτικό μόλις σημείωσε μία μεγαλειώδη νίκη!». Μόνο το επόμενο απόγευμα θα μάθαινε την ταπεινωτική αλήθεια.  

Hitler - Admiral Erich Roeder - SCHARNHORST (1939) 

 

Την στιγμή που το Hipper και το Luetzow άνοιγαν την άριστα σχεδιασμένη «τανάλια» για να κλείσουν στο εσωτερικό της την απροστάτευτη νηοπομπή, τα λόγια του Χίτλερ επανέρχονταν διαρκώς στο μυαλό του Γερμανού διοικητή: «Όχι περιττούς κινδύνους». Φοβούμενος μία επίθεση βρετανικών αντιτορπιλικών μέσα στο σκοτάδι και την τρικυμία, όπου το ίχνος μίας τορπίλας είναι σχεδόν αδύνατον να εντοπισθεί, ο Κούμμετς δίστασε να επιτεθεί την κρίσιμη στιγμή παραχωρώντας το πλεονέκτημα στον εχθρό. Δύο βρετανικά καταδρομικά εκμεταλλεύτηκαν γρήγορα την περίσταση και αντεπιτέθηκαν προκαλώντας ζημιές στο Hipper. Ο Κούμμετς έχοντας χάσει το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού, αποφάσισε να αποσυρθεί ταπεινωμένος υπακούοντας στις διαταγές που του απαγόρευαν να συγκρουστεί με ίσες ή ανώτερες δυνάμεις, χάνοντας για πάντα την ευκαιρία να χαρίσει στην πατρίδα του μία μοναδική νίκη. Το όνειδος της ναυμαχίας στην Θάλασσα Μπάρεντς δεν εγκατέλειψε ποτέ το γερμανικό ναυτικό.

Η αδυσώπητη οργή του Χίτλερ ξέσπασε αμέσως πάνω στον αρχηγό του Γερμανικού Ναυτικού, ναύαρχο Έριχ Ραίντερ (Erich Raeder), ανακοινώνοντας την αμετάκλητη απόφασή του να μετατρέψει όλα τα θωρηκτά του σε παλιοσίδερα. Ο Ραίντερ διαμαρτυρήθηκε έντονα ότι ο Φύρερ είχε την απαίτηση τα θωρηκτά του να του χαρίζουν νίκες χωρίς εκείνος να διακινδυνεύει απώλειες, ενώ ταυτόχρονα η ηττοπάθειά του και η πολιτική της «αποφυγής περιττών κινδύνων» στην θάλασσα, περιόριζαν ασφυκτικά την ελευθερία δράσης των κυβερνητών και σε πολλές περιπτώσεις τους στερούσαν την νίκη. Πριν υποβάλλει την παραίτησή του παρέδωσε ένα υπόμνημα στο οποίο ανέφερε ότι η καταστροφή του στόλου επιφανείας θα έκανε τους Βρετανούς να «…ξεσπάσουν σε κραυγές θριάμβου» όταν μάθαιναν ότι είχαν κερδίσει «…την μεγαλύτερη αναίμακτη νίκη της ιστορίας τους». Ο Χίτλερ έκανε κάποιο σαρκαστικό σχόλιο για το έγγραφο αλλά στην πραγματικότητα μπήκε σε σκέψεις.

Στις 30 Ιανουαρίου 1943 ο φανατικός υποστηρικτής του υποβρυχιακού πολέμου και ένθερμος πολέμιος των πολεμικών πλοίων, ναύαρχος Καρλ Νταίνιτς (Karl Doenitz), αναλαμβάνοντας την ηγεσία του ναυτικού δεν μπορούσε να μην παραδεχθεί ότι η προειδοποίηση του προκατόχου του ήταν σωστή και έσπευσε να μεταπείσει τον Χίτλερ, παρακαλώντας τον να αναιρέσει την απόφασή του. Εκείνος δέχθηκε διστακτικά, θέτοντας όμως στον Νταίνιτς και ένα σκληρό τελεσίγραφο: «Περιμένω αποτελέσματα εντός έξι μηνών».

Ο άτυχος Κούμμετς περίμενε εναγωνίως μία ευκαιρία για να αναστηλώσει την φήμη του, αλλά οι Βρετανοί δεν του έκαναν την χάρη. Για ολόκληρη την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1943 καμμία νηοπομπή δεν διέσχισε τον Αρκτικό Ωκεανό. Το γεγονός δεν εξέπληξε τον Νταίνιτς και τον Κούμμετς, απλώς επιδείνωσαν την νευρικότητά τους: οι Βρετανοί είχαν μάθει πιά καλά το μάθημά τους από τις βαριές απώλειες του προηγούμενου έτους και είχαν διακόψει τις αποστολές νηοπομπών προς την Ρωσία κατά την διάρκεια των θερινών μηνών. Τώρα προτιμούσαν πάντα την μυστικότητα του σκοτεινού αρκτικού χειμώνα που τους κρατούσε μακρυά από τα ενοχλητικά γερμανικά βλέμματα. Όσο κι αν δεν το ήθελε ο Κούμμετς, εκείνο το καλοκαίρι αναμενόταν μακρύ και ειρηνικό. Και στις 21 Σεπτεμβρίου οι Βρετανοί κτύπησαν.  

Το Tirpitz βρισκόταν ελιμενισμένο μέσα στην ανθυποβρυχιακή ασφάλεια της απρόσιτης νορβηγικής κρυψώνας του, όταν ξαφνικά συγκλονίστηκε από τρεις εκκωφαντικές εκρήξεις που το έθεσαν εκτός μάχης για ένα χρόνο. Πρωταγωνιστές της μικρής αυτής επιχείρησης αυτοκτονίας ήταν τα ηρωικά πληρώματα δύο βρετανικών υποβρυχίων «τσέπης» τα οποία δεν απέφυγαν την αιχμαλωσία, αλλά ούτε και τον θαυμασμό των αντιπάλων τους.

Με την μεγαλύτερη απειλή τους εξουδετερωμένη και τα υπόλοιπα θωρηκτά συγκεντρωμένα στα γερμανικά ναυπηγεία για επισκευές, οι Βρετανοί ήταν και πάλι έτοιμοι να αρχίσουν την αποστολή νηοπομπών με την έλευση του χειμώνα. Τα γερμανικά περιθώρια όμως για μία νίκη στένευαν επικίνδυνα όσο ο καιρός περνούσε. Τα μόνα αξιόμαχα πλοία που είχαν απομείνει στην Νορβηγία ήταν το καταδρομικό μάχης Scharnhorst και πέντε αντιτορπιλικά του 4ου Στολίσκου. Ο Νταίνιτς είχε πλήρη συναίσθηση της δεινής κατάστασης στην οποία είχε περιέλθει σταδιακά ο ίδιος και ο στόλος του: οι απώλειες των υποβρυχίων του είχαν αρχίσει να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο τους τελευταίους μήνες, τα θωρηκτά του εξουδετερώνονταν από έναν αργό πόλεμο φθοράς, ο Φύρερ περίμενε άμεσα αποτελέσματα και ο ίδιος μέχρι εκείνη την στιγμή δεν είχε καταφέρει τίποτα καλύτερο από τον προκάτοχό του.

Την ίδια στιγμή υπήρχαν και αλλαγές σε επίπεδο διοίκησης. Τον Νοέμβριο του 1943 ο Κούμμετς αποχώρησε σε «αναρρωτική άδεια αορίστου χρόνου» –ένας όρος που χρησιμοποιείτο συχνά για να καλύψει θεμελιώδεις διαφορές απόψεων μεταξύ του Ναυαρχείου και του διοικητή του στόλου- παραδίδοντας την διοίκηση της Βόρειας Ομάδας Μάχης στον πρώην διοικητή του Στόλου Αντιτορπιλικών, υποναύαρχο Έριχ Μπάϋ (Erich Bey).  

Adm. Erich Bey

Σωματώδης, με φαρδείς ώμους και επιβλητικό παρουσιαστικό, ο υποναύαρχος Έριχ Μπάϋ ήταν ένας έμπειρος διοικητής που είχε λάβει μέρος σε όλες τις συγκρούσεις αντιτορπιλικών από την αρχή του πολέμου, παρασημοφορημένος με τον Σταυρό των Ιπποτών και ιδιαίτερα αγαπητός στο προσωπικό του όπου οι σχέσεις μεταξύ ανδρών και αξιωματικών ήταν πάντα πιο στενές από ότι στα θωρηκτά. Έχοντας πλήρη συναίσθηση των ευθυνών της νέας του διοίκησης σε μία τόσο κρίσιμη περίοδο, παρέδωσε στον Νταίνιτς μία αναφορά για τις ανάγκες του στόλου στην Νορβηγία σε περίπτωση που μία έξοδος του Scharnhorst κρινόταν αναγκαία, προβάλλοντας τρία σημεία ζωτικής σημασίας:

·         Το Scharnhorst δεν θα έπρεπε ποτέ να διακινδυνεύσει μόνο του μία επιχείρηση εναντίον συμμαχικής νηοπομπής χωρίς την παρουσία του Tirpitz, όταν αυτό θα επισκευαζόταν.

·         Σε περίπτωση εξόδου του στόλου κρινόταν απαραίτητη η παρουσία της πλήρης δύναμης των 10 αντιτορπιλικών, όταν εκείνη την στιγμή τα πέντε από αυτά βρίσκονταν στα λιμάνια της Γερμανίας για άγνωστους λόγους.

·         Τέλος, δεδομένης της τεχνολογικής υπεροχής των βρετανικών ραντάρ και των δυσχερών καιρικών συνθηκών του σκοτεινού πολικού χειμώνα που απέκλειαν κάθε αεροπορική υποστήριξη, το Scharnhorst θα μειονεκτούσε δραματικά εναντίον οποιουδήποτε βρετανικού σκάφους στο ενδεχόμενο μίας ναυμαχίας.  

The Z German Destroyer class

Ο Μπάϋ όμως δεν έλαβε ποτέ μία απάντηση σε όλα αυτά τα προβλήματα. Αγνοώντας τις προτάσεις του και παραβλέποντας αρκετά από τα μειονεκτήματα του στόλου, ο Νταίνιτς ήταν αποφασισμένος να προβεί σε μία κίνηση για να μην θιγεί το γόητρό του. Το βρετανικό ναυτικό είχε ήδη αρχίσει τις αποστολές πολεμικού υλικού στην Ρωσία, ενώ οι γερμανικές στρατιές στο ανατολικό μέτωπο πιέζονταν σκληρά. H καταστροφή αυτών των εφοδίων θα χάριζε μία ανακούφιση στο γερμανικό στρατό και μία νίκη στο γερμανικό ναυτικό την οποία χρειαζόταν απελπισμένα, όχι μόνο για χάρη της πατρίδας, αλλά πολύ περισσότερο για να αποφύγει την ατίμωση και την αυτοκαταστροφή του.  

 

19-21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1943

Άνεμος Δύναμης 5: Ζωηρή Αύρα

Τα φυλλώματα αρχίζουν να θροΐζουν  

 

Στις 19 Δεκεμβρίου o Νταίνιτς έθετε κιόλας την πρότασή του στον Χίτλερ σε μία σύσκεψη επιτελών όλων των σωμάτων.

«Κάτω από τις παρούσες συνθήκες θα κρινόταν σκόπιμο να χρησιμοποιήσουμε το Scharnhorst και τον 4ου Στολίσκο Αντιτορπιλικών σε μία επίθεση εναντίον της επόμενης βρετανικής νηοπομπής, παρά την ατυχή εμπειρία του περασμένου Δεκεμβρίου, εάν εξασφαλιστεί η συνεργασία της Luftwaffe, καθώς και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις για μία νικηφόρα επιχείρηση». Οι επιτελείς του ναυτικού έμειναν άφωνοι! Ο διακεκριμένος ναύαρχος Σνήβιντ (Schniewind), πιο απαισιόδοξος από όλους, αντέδρασε λέγοντας ότι η στιγμή ήταν ακατάλληλη για μία επίθεση. Οι μονάδες της Νορβηγίας ήταν αποδυναμωμένες και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες ευνοούσαν μόνο τον αντίπαλο. Μέσα στο σκοτάδι το Scharnhorst θα αποτελούσε έναν ιδανικό στόχο για τα ραντάρ μακράς εμβέλειας, ενώ τα εχθρικά αντιτορπιλικά θα μπορούσαν να πλησιάσουν ανεξιχνίαστα και να το πλήξουν με τις τορπίλες τους πριν εκείνο αντιληφθεί την παρουσία τους. Όλες οι προτάσεις έπεσαν στο κενό. Ο Νταίνιτς επέμενε ότι οι πιθανότητες αιφνιδιασμού και επιτυχίας ήταν μεγάλες. Μέχρι τότε είχαν περάσει δύο νηοπομπές χωρίς να δεχθούν επίθεση, οπότε οι Βρετανοί δεν θα περίμεναν μία επίθεση εναντίον της τρίτης. Το Scharnhorst με το μεγάλο βεληνεκές των πυροβόλων του και την υψηλή του ταχύτητα, διέθετε τα απαραίτητα πλεονεκτήματα για να κτυπήσει και να διαφύγει γρήγορα. Κάποιες σκόρπιες αναφορές των κρυπτογραφικών υπηρεσιών που μιλούσαν για την πιθανότητα προστασίας της νηοπομπής με βαριά σκάφη, απορρίφθηκαν σαν αβάσιμες.

Την ίδια στιγμή που λαμβανόταν η κρίσιμη απόφαση, ο Έριχ Μπάϋ βρισκόταν σε συνάντηση με τον παλιό του συμπολεμιστή και διοικητή του 4ου Στολίσκου Αντιτορπιλικών, πλοίαρχο Ρολφ Γιοχάννεσον (Rolf Johannesson), ο οποίος του εξέφραζε τις δικές του ανησυχίες: τα αντιτορπιλλικά ήταν το καλύτερο μέσον για να επιτεθεί κάποιος σε μία νηοπομπή μέσα στο σκοτάδι, αλλά τα πέντε μόνο σκάφη που διέθετε ήταν εξαιρετικά ανεπαρκή για να επιχειρήσουν κάτι τέτοιο και για να παρέχουν ταυτόχρονα κάλυψη στο Scharnhorst.

Την επόμενη ημέρα, την 20η Δεκεμβρίου, πολλά μοιραία γεγονότα συνέβησαν ταυτόχρονα: την στιγμή που ο Χίτλερ έδινε την απρόθυμη έγκρισή του γιά την έξοδο του Scharnhorst: η νηοπομπή JW-55B άφηνε την δυτική ακτή της Σκωτίας με προορισμό το Μουρμάνσκ και ο Μπάϋ δήλωνε εγγράφως στον Νταίνιτς την εκτίμησή του για την έξοδο του στόλου: «Φοβάμαι πως οποιαδήποτε πιθανότητα επιτυχίας θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην τύχη ή σε κάποια αποτυχία ή σοβαρό σφάλμα του αντιπάλου».

Αυτά δεν είχαν σημασία για τον Νταίνιτς. Αν ο Φύρερ ήθελε μία νίκη, έπρεπε να την έχει…

 

 

 

22-24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: 

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ “OSTFRONT”

  Άνεμος δύναμης 6: Δυνατή Αύρα  

Τα κλαριά των δένδρων κινούνται

Τα τηλεφωνικά καλώδια «σφυρίζουν»

Οι ομπρέλες χρησιμοποιούνται με δυσκολία.  

The U-47 saluting Scharnhorst

 

Οι Βρετανοί γνωρίζοντας ότι η γερμανική δύναμη στη Νορβηγία είχε περιοριστεί πλέον μόνο στο Scharnhorst και μερικά αντιτορπιλικά, ένιωθαν έτοιμοι να αντιμετωπίσουν και τον τελευταίο αυτό κίνδυνο μόλις παρουσιαζόταν η ευκαιρία. Ήταν ένα καθήκον το οποίο θα ανελάμβανε ο ίδιος ο διοικητής του Βρετανικού Μητροπολιτικού Στόλου. Για τον ναύαρχο Σερ Μπρους Φραίηζερ (Sir Bruce Fraser) η βύθιση του Scharnhorst ήταν μία σχεδόν προσωπική υπόθεση.

Τον χειμώνα του 1943 ο 55χρονος ναύαρχος βρισκόταν πλέον στο ζενίθ της καριέρας του. Σαν διοικητής του Μητροπολιτικού Στόλου από τον Μάϊο του 1943 άρχισε να υιοθετεί μία πολύ πιο επιθετική στρατηγική από τους προκατόχους τους, ενισχύοντας τις δυνάμεις προστασίας των αρκτικών νηοπομπών και αναζητώντας πάντοτε την ευκαιρία να προκαλέσει τον γερμανικό στόλο σε ανοιχτή ναυμαχία. Μόλις τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο ίδιος ο Τσώρτσιλ του είχε προσφέρει την θέση του Πρώτου Λόρδου Θαλάσσης που θα αποτελούσε το επιστέγασμα μίας μακρόχρονης και επιτυχημένης καριέρας, αλλά εκείνος την απέρριψε ευγενικά: «Αν και πιστεύω πως έχω την εμπιστοσύνη του Στόλου μου, μου απομένει ακόμα να βυθίσω το Scharnhorst για να αποδείξω την αξία μου στη μάχη». Ο Φραίηζερ υπήρξε πάντοτε ακέραιος χαρακτήρας: δεν δεχόταν κανένα «κούφιο» αξίωμα εάν πρώτα δεν αποδείκνυε ότι το άξιζε. Και στην συγκεκριμένη περίπτωση πίστευε ότι υπήρχε κάτι που του έλειπε για να αποκτήσει επάξια την θέση που του προσέφερε ο πρωθυπουργός: η αναγνώριση της αξίας του στην μάχη.

Αυτό ήταν που σκίαζε ενδόμυχα την λαμπρή σταδιοδρομία τού βετεράνου δύο παγκοσμίων πολέμων. Κόντευε να εξαντλήσει την ιεραρχία του Βρετανικού Ναυτικού, αλλά ποτέ –ούτε μία φορά μέσα στο πέρασμα επτά χρόνων εμπόλεμης υπηρεσίας- δεν του δόθηκε η ευκαιρία να επισφραγίσει τις ικανότητές του με τις δάφνες μίας προσωπικής επιτυχίας που θα συνόδευε πάντα το όνομά του. Η αναφορά του στο Scharnhorst λοιπόν δεν ήταν τυχαία. Το τελευταίο αξιόμαχο πλοίο των Γερμανών αντιπροσώπευε για εκείνον την τελευταία ευκαιρία να επιτύχει αυτή την προσωπική νίκη.

Ήταν ειρωνικό το γεγονός ότι η έντονη αδράνεια των γερμανικών πλοίων τον τελευταίο χρόνο στον Αρκτικό -το γεγονός που ο Νταίνιτς θεωρούσε σαν πλεονέκτημα αιφνιδιασμού- ήταν αυτό ακριβώς το στοιχείο που δημιουργούσε στον Φραίηζερ την πεποίθηση ότι οι Γερμανοί κάτι ετοίμαζαν. Και αυτό το «κάτι» δεν μπορούσε παρά να έχει την μορφή του Scharnhorst. Για αυτό και είχε μελετήσει εξονυχιστικά όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του αντιπάλου του για το ενδεχόμενο που το γερμανικό καταδρομικό θα επιχειρούσε πράγματι να κτυπήσει την επόμενη νηοπομπή.

«Θωρηκτό» για τους Γερμανούς, ή «καταδρομικό μάχης» για τους συμμάχους, το Scharnhorst ουσιαστικά αποτελούσε την «χρυσή τομή» ανάμεσα στα δύο, συνδυάζοντας τα πυροβόλα και την θωράκιση ενός θωρηκτού με την ταχύτητα ενός καταδρομικού. Το Scharnhorst ήταν κατά πολύ ταχύτερο από οποιοδήποτε βρετανικό πλοίο και διέθετε μία καταπληκτική εμβέλεια πυρός 45km. Σε μία ενδεχόμενη ναυμαχία κάτω από συνθήκες δυνατής τρικυμίας θα είχε την δυνατότητα να πλησιάσει γρήγορα την νηοπομπή μέσα στο σκοτάδι, να ανοίξει πυρ από μεγάλη απόσταση και να εμπλέκεται ή να απεμπλέκεται από την μάχη ανάλογα με τις περιστάσεις. Βασικός αντικειμενικός σκοπός λοιπόν του Φραίηζερ θα ήταν πρώτα να στερήσει από τον αντίπαλό του το πλεονέκτημα της ταχύτητας πλήττοντάς τον με τορπίλες από τα μικρότερα σκάφη και μετά να εμπλακεί μαζί του σε ανοικτή ναυμαχία με την ναυαρχίδα του, το θωρηκτό King George V, όπου τα βαρύτερα πυροβόλα του των 14in θα υπερτερούσαν σημαντικά

Έχοντας έντονη την πεποίθηση ότι το Scharnhorst ετοιμαζόταν να επιτεθεί, ο Βρετανός ναύαρχος είχε προετοιμάσει με κάθε λεπτομέρεια μία παγίδα με δόλωμα την νηοπομπή JW-55B η οποία εκτός από την τοπική δύναμη προστασίας 17 ανθυποβρυχιακών σκαφών, θα βρισκόταν μονίμως κάτω από την άγρυπνη επιτήρηση του Μητροπολιτικόυ Στόλου του Φραίηζερ που θα βρισκόταν εκεί, χωρισμένος σε δύο δυνάμεις για να επιτεθεί στο Scharnhorst όταν αυτό εμφανιζόταν.

Η Δύναμη 1, αποτελούμενη από τα καταδρομικά Belfast, Sheffield και Norfolk, υπό την διοίκηση του αντιναύαρχου Ρόμπερτ Μπέρνετ (R. Burnett), θα παρέπλεε σε μία παράλληλη πορεία με την νηοπομπή, καλύπτοντας το νότιο πλευρό της, δηλαδή την κατεύθυνση από όπου θα εκδηλωνόταν μία πιθανή γερμανική επίθεση.  Η Δύναμη 2 αποτελούμενη από το θωρηκτό King George V, το καταδρομικό Jamaica και τα αντιτορπιλικά Saumarez, Savage, Scorpion και Stord, θα παρείχε την βαριά κάλυψη της νηοπομπής η οποία θα παραμόνευε περίπου 250km μακρύτερα από την Δύναμη 1 και θα είχε τον πρώτο ρόλο στην βύθιση του Scharnhorst. Οι δύο δυνάμεις θα συνέκλιναν στην περιοχή της Θάλασσας Μπάρεντς, ανατολικότερα της Νήσου των Άρκτων, που αποτελούσε την «περιοχή υψηλού κινδύνου» για όλες τις νηοπομπές. Εάν το γερμανικό καταδρομικό εμφανιζόταν, το King George θα κατεδείκνυε το Scharnhorst με φωτιστικές οβίδες από τα 12km και μετά θα ανέπτυσσε γύρω του τα αντιτορπιλικά για να το πλήξουν με τις τορπίλες τους. Με τον αντίπαλο θανάσιμα πληγωμένο, το θωρηκτό θα πλησίαζε για να δώσει τις χαριστικές βολές.

Στις 23 Δεκεμβρίου οι δύο δυνάμεις ήταν έτοιμες να αποπλεύσουν και να συναντήσουν την νηοπομπή καθ’οδόν. Το μόνο που περίμενε ο Φραίηζερ ήταν η επιβεβαίωση ότι το Scharnhorst θα έβγαινε στη θάλασσα.

   

25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

  Άνεμος Δύναμης 7: Μέτρια Καταιγίδα

 Τα δένδρα κινούνται ολόκληρα  

 

Ο απόπλους της νηοπομπής JW-55B είχε γίνει γνωστός στην Βόρεια Ομάδα Μάχης από τις πληροφορίες ενός αναγνωριστικού αεροσκάφους που την είχε εντοπίσει πριν τρεις μέρες, στις 22 Δεκεμβρίου, να συνοδεύεται μόνο από την συνηθισμένη δύναμη προστασίας μικρών σκαφών, πράγμα που επιβεβαίωσε τις υποψίες του Νταίνιτς ότι οι Βρετανοί δεν θα περίμεναν το κτύπημα που είχε σχεδιάσει. Αυτή όμως ήταν και η τελευταία πληροφορία που θα παρείχε η Luftwaffe για τις επόμενες κρίσιμες μέρες, δηλώνοντας την αδυναμία της να εκτελέσει άλλες αναγνωριστικές πτήσεις εξ αιτίας των διαρκώς επιδεινούμενων καιρικών συνθηκών -όπως ακριβώς το είχαν προβλέψει τόσοι άλλοι εκτός από τον Νταίνιτς. Ο ανήσυχος ναύαρχος Σνήβιντ βλέποντας τα βαριά σύννεφα μίας καταστροφικής επιχείρησης να συγκεντρώνονται πάνω από τον στόλο, έκανε μία τελευταία έκκληση προς τον αρχηγό του να ματαιώσει την επιχείρηση. Ο Νταίνιτς ακλόνητος στην απόφασή του, έστειλε την ημέρα των Χρισ`